homepage
22 Januari 2016    Een historisch (schrijf)foutje in de polder Bloemendaal bij Waddinxveen
Wouterdijk of Winterdijk?

Een oude kaart voor me op tafel leggen en dan stukje voor stukje de kaart bestuderen op topografie en toponiemen.

Het bestuderen van oude topografische kaarten is een serieuze verslaving van mij. Soms loop je bij het raadplegen van zulke oude kaarten tegen verrassingen aan. Vooral  de naamgeving, toponiemen genaamd kunnen interessante  ingangen zijn om nieuwe of afwijkende zaken te ontdekken.  Dat overkwam mij ook bij het  bestuderen van een kaart in een (herdruk)boekje dat in 1773 door Jan Christiaan Sepp is uitgebracht als onderdeel van een reis- en zakatlas. In het boekje 74 gekleurde kaarten bevattende van de VII Vereenigde Nederlandsche ProvinciŽn die in het 1e kwart van de 18e eeuw zijn vervaardigd worden de belangrijkste logementen, jaarmarkten en kermissen van Nederland beschreven.
Een van de kaarten laat de omgeving van Gouda zien en tot mijn verbazing staat daar de Winterdijk in de polder Bloemendaal (tussen Gouda en Waddinxveen) op aangegeven als Wouterdijk. Wouterdijk en Winterdijk lijken nogal op elkaar. De naam Wouterdijk wekte mijn verbazing want vanwege zo'n vroeg kaartje zou het kunnen zijn dat het juiste toponiem in de loop der tijd op een onjuiste manier is overgenomen en daardoor verbasterd.



kaart van omstreek 1733 met de vermelding met de naam Wouterdijk

 



De Winterdijk in het vroege voorjaar met de vroegere groeiplaats van gulden boterbloem. 
Deze is inmiddels jammer genoeg verloren gegaan 
door een grote opknapbeurt  van de Winterdijk. Foto: 17 april 2003.


De opgeknapte winterdijk op 10 september 2009.

   
Toegang tot de Winterdijk  vanaf de parallelweg langs RW A-12. Foto's: 2 september 2006. Foto rechts: bladeren van groot hoefblad.


De opgeknapte Winterdijk nog ongemaaid op 29 juli 2012

 


Amerikaanse rivierkreeft zittend op het midden van de Winterdijk in de polder Bloemendaal bij Waddinxveen.

Het is nog net geen plaag. Enorme grote aantallen Amerikaanse rivierkreeften bevolken inmiddels diverse Groene Hart polders rond Gouda en Reeuwijk. Een van de polders waar de soort echt massaal voorkomt is de polder Bloemendaal bij Waddinxveen. (Brood)visser Hans van der Laan vangt in zijn fuiken dagelijks honderden exemplaren in de brede sloten langs de Winterdijk en biedt ze aan als een culinaire heerlijkheid uit het Groene Hart en als Groene Hart produkt.

   
De Amerikaanse rivierkreeft wordt inmiddels gepresenteerd  als Groene Hart produkt

Ik kwam op een fietstochtje een exemplaar tegen zittend op de Winterdijk. Het is bekend dat de (exoot) Amerikaanse rivierkreeft regelmatig het water verlaat om lopend over het land zich naar andere wateren te begeven. Dit grote exemplaar bleek een vrouwtje te zijn met aan de achterkant van haar lichaam een enorme tros kleintjes meedragend. Mijn benadering was voor haar aanleiding om zich dreigend op te stellen en haar scharen dreigend heen en weer te klappen. Wat bleek de aanleiding te zijn voor haar agressieve gedrag? Aan de onderkant van haar lichaam krioelde het van de jonge kreeftjes Dat bleken allemaal pas geboren Amerikaanse rivierkreeftjes te zijn die de moeder wilde beschermen.



De tros kleine Amerikaanse rivierkreeftjes op het moederlichaam wat beter in beeld gebracht.

 




De opgeknapte Winterdijk in het vroege voorjaar. Foto: 5 april 2015


Een flink deel van de polder Bloemendaal is in eigendom en beheer bij Staatsbosbeheer.
Het is inmiddels mogelijk om een rondwandeling door een deel van de polder te maken. 
Dat is aangegeven met bebording. Door de aanleg van een nieuw wandelpad langs de rand van 
het open veenweidegebied kunnen de bewoners van Gouda het gebied verkennen en er in alle 
rust van van genieten.

Weids Bloemendaal
Voor de polder Bloemendaal is een samenwerkingsverband opgericht: het beleid is het behouden van het bestaande landschap en het goed beheren van de Polder Bloemendaal.  Het is een open, waterrijk polderland, rijk aan natuur, uitnodigend voor omwonenden en recreanten om er van te genieten. Een gebied waar zowel landbouw, natuur- en landschapsbeheer als recreatie hand in hand gaan. Dat is de kern van de toekomstvisie op de Polder Bloemendaal volgens de Inrichtingsvisie Weids Bloemendaal welke de Waddinxveense gemeenteraad eind 2011 heeft vastgesteld. De polder heeft nog steeds een redelijke weidevogelstand en is voor wintervogels een belangrijk overwinteringsgebied. Het agrarische beheer is vrij extensief (zeker op de percelen die SBB extensief verpacht_ waardoor er kansen zijn voor een goede vegetatieontwikkeling. Het voorkomen van de  zeldzame wilde kievitsbloem is daar een voorbeeld van. 



Met behulp van Europees subsidiegeld zijn door de Stichting Struinen en Vorsen op tal van plekken 
rond de Reeuwijkse Plassen picknickplekjes aangelegd. Zo ook aan het begin van de Winterdijk.

 




Bloemrijk grasland in de polder Bloemendaal westelijk van de Winterdijk. De bloeiende planten zijn kruipende boterbloemen.
Op de achtergrond de toren van de katholieke kerk van Waddinxveen. Foto: 8 mei 2012.

 

     
winterdijk5-rwkbloemendaalwinterdijkalslandschap1jan2002-1.jpg (72335 bytes)
      rwkbloemendaalwinterdijk2-FM2jan04-1.JPG (74087 bytes)      winterdijk7-waddinxveen-opgeknaptdoormachinist1.jpg (56610 bytes)        winterdijk8-rwk-bloemendaal-winterdijkwandelen-FM8okt05-30-1.jpg (183639 bytes)        winterdijk9-rwkbloemendaalkrtHHR18eeeuwcloseupmetwinterdijk-1-1.jpg (51603 bytes)
Nog een paar foto's van de Winterdijk. Klik op foto's voor een grotere afbeelding

 

De naam Wouterdijk ben ik alleen maar in de eerder genoemde zakatlas tegen gekomen. Op alle kaarten uit eerdere en latere perioden staat overal de naam  Winterdijk vermeld. Toch wilde ik weten of de naam Wouterdijk dan misschien toch nog op oudere kaarten zou kunnen voorkomen. Ooit heb ik het geluk gehad om een oude topografische Atlas van het Hoogheemraadschap van Rijnland in te mogen zien en foto's te maken. Deze Atlas dateert van anno 1687 zoals op onderstaande foto op een rose ingekleurd schild is te zien. Maar in deze Atlas staat op de kaart met de polder  Bloemendaal toch  gewoon het toponiem Winterdijk aangegeven. Daarom concludeer ik getrokken dat bij dupliceren van bestaande kaarten het woord Wouterdijk foutief is overgenomen . Dit lijkt  echter maar eenmalig gebeurd te zijn en heeft in de loop der geschiedenis erna geen gevolgen gehad voor de naamgeving die we thans nog gebruiken.

 



Kaart van het Hoogheemraadschap van Rijnland anno 1687 met de vermelding van de naam Winterdijk. 
Om de Winterdijk te vinden volg vanuit Gouda (rechtsonder) de kade via het woordje GOUDE.

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen