14 december 2012  De Watersnip in Reeuwijk bestaat 25 jaar. 
Expositie over wetlandvogels
                                                              

Watersnip Advies, Accomodatie en Natuuractiviteiten is gevestigd in het gebouw 'De Rokende Turf' aan de 's-Gravenbroekseweg 154 te Reeuwijk. Watersnip heeft ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan een tentoonstelling met Wetlandvogels ingericht uit de boeken van Nozeman en Sepp.  Daarbij is gebruik gemaakt van vogelplaten uit het werk wat dateert van omstreeks 1780. "Nederlandsche vogelen"bevat in totaal 250 beschrijvingen van vogelsoorten die aan het eind van de 18e eeuw in Nederland voorkwamen. Ds. Cornelis Nozeman beschreef de teksten bij de kleurplaten die afkomstig zijn van graveur, cartograaf en amateurbioloog Christiaan Sepp.

Het werk bevat grote ingekleurde gravures die steeds zoveel mogelijk levensecht één vogel afbeelden. Iedere vogel heeft een paar bladzijden verklarende tekst. De platen hebben een maat van 27,5 x 42 cm en geven elk een vogelsoort weer.

Het vijfdelige Nederlandsche vogelen is een van de duurste, omvangrijkste en langstlopende uitgaven uit de geschiedenis van het Nederlandse boek. Tussen het verschijnen van het eerste en laatste deel zat niet minder dan 59 jaar. De prachtige gravures werden voor een groot deel gemaakt door de Amsterdamse graveur Christiaan Sepp.

 

Het was een gezellig samenzijn. Zo'n 60 genodigden/bezoekers waren aanwezig bij de opening van de Expositie.

Opening van de Expositie Wetlandvogels op 13 december 2012.
Onthulling van de (nog even ontbrekende) platen van twee kenmerkende en thans 
bedreigde weidevogelsoorten: de grutto en de watersnip. Foto's: Bert Verver

Van links naar rechts: Vogel- en landschapskenner Freek Mayenburg, Waterschapsdeskundige 
Ir Wim van der Hoeven en Ds Bram Robertson, predikant  van de Protestantse Kerk Sluipwijk 
vormden een panel. 

Na de opening van de expositie werd door een 3-tal deskundigen ingegaan op een 3-tal thema's.
1. Over het landschap rond Reeuwijk zoals dat er omstreeks 1800 uitgezien kan hebben en de vogelkundige ontwikkelingen tot heden. Speciaal gericht op een paar vogelsoorten die gebonden zijn aan wetlands.

2. Het waterbeheer in de 21e eeuw en de te verwachten toekomst voor onze wetlandvogels.

3. De verlichting (het was de eeuw van de Rede). Over de culturele stromingen in Europa met als doel om het gebruik van het verstand, wetenschap en filosofie te bevorderen. Verlichte denkers waren vaak afkomstig uit vrijzinnig protestantse kringen. De in de natuurwetenschap geboekte vooruitgang was in de ogen van 18e eeuwse onderzoekers het bewijs van Gods bestaan. 

   
Een klein deel van de Expositie weergegeven.

 

Een paar vogelplaten uit Het vijfdelige werk "Nederlandsche vogelen" afgebeeld

Plaat met de afbeelding van een paartje woudaapjes, in het boek nog woudhopjes genoemd.
 
Twee platen met de afbeelding van kieviten. Op de plaat rechts staat een witachtige kievit afgebeeld, toen als witte kievit
benoemd. Als aparte (onder)soort dus. Het gaat hier om een leucistisch exemplaar dan wel een albino-achtige vogel.


Plaat met de afbeelding van een vrouwtje smient, in de tijd van Nozeman halve eendvogel genoemd. Het mannetje 
wordt in de boeken zowel smient als fluiteend genoemd.
  
Twee p
laten met de afbeeldingen van een grutto(man) en een kemphanenpaar. De namen zijn in de loop der eeuwen niet veranderd.

Plaat met de afbeelding van zwarte stern. Afgebeeld met nest niet op krabbenscheer maar op een plompenblad.
Toen nog zwarte ikstern genoemd althans zo staat het aangegeven. Persoonlijk zou ik de zwarte stern in de 18e eeuw eerder 
zwarte pikstern genoemd hebben vanwege het agressieve gedrag op de broedplaats richting mensen. Maar in de bijbehorende tekst 
staat echt ikstern.

 

Vergissen is menselijk zeker in de 18e eeuw

Op bovenstaande plaat is de vogel benoemd als rallus aquaticus hetgeen een waterral zou moeten zijn.  Met de toenmalige naam riethoentje. De hier afgebeelde vogel is echter een porseleinhoen. De afbeelding van een waterral ontbreekt in het overzicht met alle vogelsoorten. In het bijbehorende tekstdeel naast deze plaat staat echter wel de naam waterrall.

 


Wilt U de Expositie bezoeken?
De Expositie is op werkdagen tussen 9 -17 uur gratis te bezoeken vanaf 14 december 2012 t/m eind februari 2013. Vooraf dient U wel even te bellen als U langs wilt komen. Telefoon: 0182-395460
Bezoekadres: s'-Gravenbroekseweg 154, 2811 Gk Reeuwijk.

Na februari zal de Expositie verhuizen allereerst naar de Openbare bibliotheek in Gouda. Daarna naar Moordrecht en als laatste naar Nieuwkoop.


Teksten: 
John van Gemeren
Maarten van der Linde

Fotografie: 
Bernard Bensdorp

Samenstelling: 
Amy van den Brink
Lisette van der Eijk

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen