homepage
10 augustus 2014  
Groene Hart wandeling (Gouda-Hekendorp-Gouda) Steinse Tiendweg - Tiendweg polder Keulevaart.

Lezers van de website hebben mij al een paar keer gevraagd  om meer informatie te verstrekken over bepaalde gebieden in het Groene Hart rond de Reeuwijkse Plassen. Daar voldoe ik graag aan en dus beschrijf ik in deze vertelling een wandeling die leidt over een 2-tal tiendwegen te midden van graslandpolders aan de zuidkant van de Reeuwijkse Plassen tussen Gouda-Hekendorp. 

Ik woon aan de oostkant van de stad Gouda vlak tegen de polder Stein aan. Het zuidelijk deel van Stein is agrarisch en het gedeelte ten noorden van de spoorlijn is reservaat van Staatsbosbeheer. Dwars door het agrarisch beheerde deel van de graslandpolder loopt de Steinse Tiendweg richting Hekendorp. Tot voor kort was deze Tiendweg nauwelijks meer beloopbaar. Delen waren zelfs verdwenen, zonder lieslaarzen kon je er niet meer terecht. Maar dank zij een forse bijdrage van  Europese, Provinciale en Gemeentelijke Subsidie is de kade weer een prachtig wandelgebied geworden. Kom er regelmatig. Vanuit mijn huis in Goverwelle Gouda ben ik er in een paar minuten. Je passeert dan eerst de voormalige boezem van Stein waar ooit twee waterwipmolens het overtollige polderwater naar de Hollandsche IJssel afvoerden. De boezem ligt achter het boezemgemaal en is in het voorjaar herkenbaar aan zijn bloemenpracht. Het is nu reservaat van de Gemeente Gouda.

Topografische kaart waarop de wandeling met witte blokjes is weergegeven. Er zijn verschillende vertrekpunten mogelijk. Starten kan vanuit de wijk Goverwelle in Gouda, of vanuit het dorp Hekendorp, dan wel vanaf de parkeerplaats langs het Hoenkoopse rijwielpad en verder vanuit Haastrecht. Lengte van de wandeling is ongeveer 10 km. Het is mogelijk (echter niet op maandag), om in Hekendorp of Haastrecht koffie te drinken of iets te eten. Mijn ervaring is dat de wandeling in ongeveer 2,5 uur is te doen. Zelf doe ik er meestal 3,5 uur over maar dat heeft meer te maken met mijn behoefte om onderweg van alles en nog wat te fotograferen.


    
Steinse Tiendweg lopend vanaf de oostkant Gouda richting Hekendorp. De gegalvaniseerde landhekken zijn te openen 
of men kan kiezen om er over heen te stappen.


        
Rode- en witte klaver                                                                                              Kruldistel en speerdistel

Op en langs de Steinse tiendweg groeien plantensoorten die je in de aangrenzende intensief beheerde graslanden nauwelijks meer tegenkomt. Intensief beheerde agrarische graslanden worden steeds soortenarmer. Er is alleen maar plaats voor (eiwitrijke) grassoorten en die ontwikkeling heeft tot gevolg dat de biodiversiteit van het grotendeels agrarische Groene Hart steeds verder afneemt.



Een grote pol moerasrolklaver langs de oever van de Steinse Tiendweg.
Een belangrijk verschil tussen gewone rolklaver en moerasrolklaver zit hem in de stengel. 
Gewone rolklaver heeft een gevulde stengel en moerasrolklaver een holle stengel.


   
Futen langs de Steinse Tiendweg. Wie had ooit gedacht dat deze soort zo algemeen in graslandpolders zou gaan worden. 
Op een van mijn wandelingen langs de Steinse Tiendweg telde ik zo al vijf futenparen met jongen. 

Futenpaar met op de rug van de middelste fuut de jonge fuutjes die pas zijn geboren. Een voorbij zwemmende tafeleend 
zorgde voor wat agressie bij de fuut op de voorgrond.


    
In het dorp Hekendorp staat deze schandpaal pal tegenover het Café Restaurant waar U op Uw wandeling
 iets kunt nuttigen. In de 17e eeuw, ten tijde dat Hekendorp nog een 'Heerlijkheid' was functioneerde het Café als rechthuis. 
Veroordeelden werden als straf aan de schandpaal "genageld". Het opvallende aan het beeld van de schandpaal
is dat Vrouwe Justitia niet is geblinddoekt terwijl dat meestal wel het geval is.


                     
De gekanaliseerde Hollandsche Yssel bij Hekendorp waar U via een houten ophaalbrug richting Hoenkoopse Buurtweg 
gaat om via de Tiendweg naar Haastrecht te lopen. Op de achtergrond het gebouw van de Coöperatie 
De Samenwerking welke  veevoer produceert.



Boerderijen in de Lopikerwaard langs de Provinciale Weg Oost tussen Haastrecht en Oudewater. Vlak naast de boerderijen
 liggen twee kleine perceeltjes omgeven door brede sloten. Het gaat vrijwel zeker om voormalige hennepakkertjes waar 
in de 17e/18e eeuw hennep op is geteeld.

     
     
Op de Tiendweg in de polder Keulevaart ligt links en rechts van U het reservaat De Benschopper Boezem. 
Op de linkerfoto de situatie in de winter met op de achtergrond het klooster van Hekendorp. Op de rechterfoto is het Juni.


Langs de Tiendweg in de polder Keulevaart bij Haastrecht koeien in de wei onder een fraaie wolkenpartij.

Wandelaars met uithoudingsvermogen kunnen langs het Doove Gat een keuze maken uit het Floris V-pad of het 
Pelgrimspad naar Compostella.



Tot voor kort was er langs het Doove Gat in de polder Keulevaart een ooievaarsstation gevestigd. Het gaat nu weer zo goed in Nederland met ooievaars dat een aantal van die (kweek)stations gesloten zijn. Zo is het ook met dit station gelopen. Verschillende ooievaars kunnen die goede tijd maar niet vergeten en komen regelmatig kijken of er niet alsnog een hapje beschikbaar is.



Naast grauwe gans en brandgans beginnen ook steeds meer grote canadaganzen te broeden in graslandpolders rond het Reeuwijkse Plassengebied



         

     

De speeltoestellen staan er nog evenals het bekende vliegtuig De Pelikaan. Tot voor kort konden kinderen zich uitleven in speeltuin De Kleine Betuwe, waar o.a. een heuse vlucht gemaakt kon worden met het (water)vliegtuig 'De Pelikaan'. Dit stukje folklore behoort inmiddels tot het verleden. Al voor de 2e wereldoorlog was de speeltuin een regionaal bekend fenomeen. 
Ooit was er ook nog een doolhof met lachspiegels. Het was heel normaal in het dorp om in de schoolvakantie te gaan werken in de speeltuin. Het werk bestond o.a. uit het knippen van de honderden meters heg van het doolhof. We werden er vorstelijk voor betaald n.l. een kwartje per uur. 

Het poldermuseum Gemaal De Hooge Boezem achter Haastrecht ligt aan de Hoogstraat van het gezellige plaatsje Haastrecht. In het poldermuseum beleef je 1000 jaar watergeschiedenis - met het ontstaan van de polders, de molens en de stoomgemalen. Een dia-geluidshow, een natte poldermaquette met werkende molens en gemalen, de expositie "Water vroeger, nu en later", draaiende machines in de oude pompruimte en een enthousiaste rondleider onthullen het waterverleden van de streek.

   

Naast de voormalige speeltuin de kleine Betuwe staat het gebouw van de voormalige wasserij De Bleeklust. Opgericht in 1929. Deze wasserij was tot voort kort in dit gebouw gevestigd. Flink wat Haastrechtenaren hebben in die periode bij dit bedrijf gewerkt.

Om de was te reinigen maakte men gebruik van bleekaarde. Bleekaarde is een stof die vooral uit bentoniet bestaat, en wordt gebruikt in de olieverwerkende industrie als filterhulpmiddel voor producten zoals olie, wax en vetten. De wasserij gebruikte de bleekaarde om de was te ontdoen van kleurstoffen en andere onzuiverheden. Ik herinner mij dat in mijn jeugd regelmatig door de Bleeklust verzadigde bleekaarde gestort werd op de Gemeentelijke vuilnisstortplaats langs het Doovegat. Ook het huisvuil van Haastrecht werd er gestort. Op die plaats zit nu de volkstuinvereniging De Belt, een toepasselijke naam.

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen