4 juli 2011   
Opgroeiend bos en over zeggen, grassen en andere plantensoorten 
in het veenweidepark bij Oudewater

Het veenweidepark bij Oudewater, aangelegd in 2009 is volop in ontwikkeling. De meeste aangeplante bomen staan er ondanks de droogte van dit voorjaar fris bij. Op de geplagde laaggelegen delen komt de plantengroei goed op gang. Het water in de tussensloten en gegraven plasjes is helder. Het waterpeil wordt wat hoger gehouden waardoor de geplagde oevers vochtig tot nat zijn. Het (her)introduceren van plantenzaden is uitgebleven. De ontwikkeling van plantensoorten zal het dus op eigen kracht moeten doen. Een paar bezoekjes gericht op de gaande  vegetatieontwikkelingen leverden al wat minder algemene plantensoorten op waarvan een fotoserie is samengesteld.


Overzicht van het opgroeiende bos met aan de horizon de stad Oudewater.


Een van de heldere tussensloten flink begroeid met waterplanten.

 

Over grassen en zeggen
Ik zal het U maar gelijk zeggen. Het deel van deze vertelling over grassen en zeggen is eigenlijk bedoeld voor specialisten. 

Grasachtige planten hebben een slechte reputatie. Ze gaan door als lastig op naam te brengen en vormen op de koop toe weinig tot de verbeelding sprekende bloemen. Wie echter de moeite doet om met een loep de bloeiwijzen van deze planten te bekijken, betreedt een verbazingwekkende en mysterieuze wereld. 

In mijn werkzame periode bij Staatsbosbeheer heb ik mij veel  bezig gehouden met het op naam brengen van grassen en zeggen. Twee plantenfamilies waarvan een aantal tamelijk moeilijk is om ze te determineren. De grassen- en zeggengidsen staan vol met termen zoals wel of geen oortjes, wel of geen haren op de knopen, mannelijke- en vrouwelijke aren, veervormig of draadvormig vertakte stempellobben, lange of korte papillen. Voor een leek een doolhof. Ook voor mij heeft het heel wat jaren geduurd voordat ik met deze materie vertrouwd was geraakt.

Grassen
Wereldwijd bestaan er meer dan 2000 verschillende soorten gras. Slechts 6 ŗ 7 daarvan zoals het 
Engels- en Italiaans raaigras, ruw beemdgras, veldbeemd, grote vossestaart, timotheegras, kropaar en 
beemdlangbloem worden door de Nederlandse veehouderij als voedergewas gewaardeerd en gebruikt.

Wandelpaadje met langs het pad het rozerood van de grassoort gestreepte witbol (holcus lanatus) en het wat meer donkerrode 
veldzuring (rumex acetosa). Op de achtergrond een kunstmatig aangelegd plasje en nog wat verderop de Ruigeweide weg.

Gestreepte witbol is een vrij algemeen gras op vochtige, zure zand- en veengronden en vochtige weiden en graslanden. Het gras stelt geen hoge eisen aan de bodem. Het is een geheel behaarde plant, ook op de knopen zitten haren.


   
Linkerfoto: reukgras (anthoxantum odoratum) in een pol met egelboterbloem. Rechterfoto: close up van aar reukgras


Geknikte vossestaart (alopecurus geniculatis), de naam zegt het al, is herkenbaar 
door een knik in de ondersteel. Groeit graag in wat nattere omstandigheden dus staat in het
veenweidepark vooral op de geplagde lage delen.

 

Zeggen
  
Het lijkt op een polletje gras wat groeit op een bijna kale bodem maar de aren hebben een totaal andere vorm. 
Het gaat om hazezegge (carex ovalis). Tientallen polletjes ervan trof ik al aan.



Hoge cyperse zegge (carex pseudocyperus) is vrij 
algemeen in de oevers langs slootkanten


Zelfs ŤŤn polletje blauwe zegge (carex panicea) werd in een 
geplagde natte oever gevonden



Vele tientallen polletjes geelgroene zegge (carex demissa) groeiden al in geplagde natte oeverzone's.

 


Bouwplannen bij Touwfabriek van der Lee.

Een prachtig uitgevoerd beeld wat vele uren werk gekost moet hebben  siert het veenweidepark. Op de achtergrond 
de locatie Touwfabriek Van der Lee waarvoor plannen voor bebouwing zijn ontwikkeld. De oude schoorsteen 
zal in ieder geval als monument mogen blijven staan heb ik begrepen.

Touwfabriek Van der Lee heeft plannen om op haar eigen terrein tussen de 30 en 40 woningen te bouwen. Met de opbrengst van de woningverkoop bekostigt de touwfabriek de restauratie van het Oudewaterse industriŽle erfgoed. Het is de bedoeling dat sommige bedrijfsgebouwen in stand zullen blijven en worden opgeknapt, andere opstallen zullen wel tegen de vlakte gaan. In plaats daarvan komen woningen. Daar blijft het niet bij. Aan de kop van de touwbaan komt een bezoekerscentrum waarin Ė hoe kan het ook anders Ė touw centraal staat.

Het plan klinkt sympathiek. Maar 30-40 nieuwe woningen is niet niks. Alweer het zoveelste voorbeeld van het sluipende proces waar het Groene Hart mee te maken krijgt v.w.b. het plannen van woningbouw. Het past misschien wel in het nieuwe Provinciale beleid wat landgoederen meer ruimte wil geven, maar als dit op te veel plaatsen wordt ingezet gaat het wel ten koste van de openheid van het landschap. Ook in andere (Groene Hart) Gemeenten in de omgeving o.a. in Reeuwijk en Bodegraven liggen tal van plannen voor woningbouw op de tekentafel. Overigens beginnen steeds meer burgers zich zorgen te maken en roeren zich omdat zij al die nieuwe woningbouwplannen totaal niet zien zitten.

 



De smalle wandelpaadjes in het veenweidepark zijn omgeven met een kleurig palet van bloemachtigen. Op de achtergrond 
de nieuwbouw van Oudewater in de Hekendorpse Buurt langs de Hollandse Yssel.

Twee knobbelzwanen ruziŽn wat met elkaar.

 



In de heldere sloten groeien veel water- en moerasplanten. 
Hier staan twee soorten waterplanten vlak naast elkaar.
Links de grote egelskop en rechts de kleine egelskop. De kleine 
egelskop is onvertakt.


Groepje kleine egelskop waarvan de bovenste helft met 
bloeiende bloemen en de onderste helft als zaadbolletjes.

 



Egelboterbloemen komen algemeen voor langs geplagde vochtige oevers.

 



In een van de middensloten trof ik een dode snoek aan. Een smakelijke maaltijd voor de duizenden maden 
die over het halfvergane lichaam krioelden.

 



Tientallen oeverlibellen vlogen in het veenweidepark rond. Ze hadden een duidelijke voorkeur om zich op de stenige 
wandelpaadjes op te warmen.Op de foto een parende man en vrouw. De blauwe libel is het mannelijk exemplaar.

 



Zeegroene muur (stellaria palustris) is in het veenweidepark absoluut niet zeldzaam. De moerasplant groeit hier en daar 
zelfs uit tot een soort van drijftillen. 

 

Purperreigers

Volwassen purperreiger vissend langs een sloot. Wat zijn ze schuw. Ik zat verscholen achter een 
boerenhek maar al op 50-60 meter afstand vertrouwde de reiger mijn bedoelingen niet en vloog weg.

Het aantal broedende purperreigers in Nederland is de laatste jaren toegenomen. De meeste jonge purperreigers van dit broedseizoen zijn inmiddels uitgevlogen. Ze zwerven momenteel door het Groene Hart op zoek naar voedsel. Het lijkt een goed broedseizoen geweest te zijn als ik dat relateer aan het aantal 1e jaars exemplaren wat ik tegenkom op mijn zwerftochten door het Groene Hart.


1e jaars purperreiger. Vergelijk het verenkleed met dat van de volwassen purperreiger. De vogel heeft een wel heel rare
kromming in de nek. Veroorzaakt door een mol of woelrat die de reiger nog geen minuut eerder had gepakt en doorgeslikt.

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen