De tulp op antieke tegels en als beleggingsobject  in de 17e eeuw

Tulpen waren in het 17de-eeuwse Nederland erg populair en zeer kostbaar. De tulp was in de 16de eeuw in Nederland ingevoerd vanuit Turkije. In de loop van de 17de eeuw kwam Nederland in de ban van een rage: de tulpenmanie of tulpomanie. Er ontstond een enorme speculatiezucht en een windhandel in tulpenbollen: de bollen werden al (door)verkocht voordat ze bij een handelaar in bezit waren en een exclusieve bol kon - in de toptijd - evenveel opbrengen als een Amsterdams grachtenpand! Vooral de tulpen uit de omgeving van Haarlem deden het goed. Na de top in 1636-1637 stortte de tulpenhandel in en bleven vele kopers en verkopers geru´neerd achter. De tulp bleef echter populair en werd zelfs een nationaal symbool van Nederland. Op 17e eeuwse antieke tegels worden tulpen ook veelvuldig afgebeeld. Wat opvalt uit die tijd is dat men  toen al veel moeite deed om de bloemen van de tulpen qua kleur heel nauwkeurig te schilderen. Waarschijnlijk heeft men daarbij de bedoeling gehad om iets van de vele kweekvormen op de tegels terug te laten komen. Als voorbeeld een flink aantal tegels hieronder.


Tegel met een man die een bloem boven zijn hoofd draagt, 
een tulp. In zijn andere hand houdt hij een voorwerp vast wat w.s. een tulpenbol moet voorstellen. 1e helft 17e eeuw.

 



Tegel met een meerkleurige tulp. 1e helft 17e eeuw

De toppen van de bloemblaadjes van de tulp zijn uitgevoerd in oranje. In  het onderste deel van de bloem overheersen de kleuren blauw en mangaan(paars).

Met name de bladen en het grondje zijn prachtig harmonieus uitgevoerd, overigens wel gefantaseerd.

Als hoekvulling de Bourgondische lelie van het type wat niet zoveel voorkomt op polychrome tegels

 


Gevlekte patronen zijn ook op de bloem van 
deze 17e eeuwse tulp geschilderd

   

Links een vensterbanktegel in de maat 17 x 17 cm. Ook hier is het inschilderen 
van de  bloem duidelijk ge´nspireerd op de gevlekte kweekvormen van tulpen

 

EÚn bloem stak in de Gouden Eeuw alle andere in populariteit naar de kroon: de tulp. Deze van oorsprong Turkse bloem was zelfs zo geliefd dat er vele albums werden gemaakt met afbeeldingen van tulpen, nauwkeurig weergegeven in aquarel en dekverf. Een beroemd tulpenboek is dat van Jacob Marrel, waar deze schildering uit komt. Bij iedere bloem is de naam van de variŰteit geschreven. De meeste zijn gevlekte tulpen met onregelmatig gevormde bloembladeren, die in de 17de eeuw zeer geliefd waren. Pas aan het begin van de 20ste eeuw ontdekte men dat de gevlekte patronen door een virus veroorzaakt werden en dat deze planten dus eigenlijk ziek waren.



Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.

 


     
Tegels met een tulp. Hoekvulling wingerdbladen. 1e helft 17e eeuw. Coll. J. Holtkamp


Wan Li tegel met een tulp.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp. 
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een tulp. Hoekvulling wingerdbladen. 1e helft 17e eeuw.


Tegel met een meerkleurige tulp. Hoekvulling wingerdbladen. 
1e helft 17e eeuw.



Balustertegel met een meerkleurige tulp.1e helft 17e eeuw.


Balustertegel met een meerkleurige tulp. 1e helft 17e eeuw.


Balustertegel met een (witte) tulp.
1e helft 17e eeuw.



Balustertegel met een meerkleurige tulp. 1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.


Balustertegel met een tulp en een insect. 1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp in postzegelkwadraat. 
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een tulp in een ovale omlijsting. Midden 17e eeuw.



Cirkeltegel met een meerkleurige tulp. 1e helft 17e eeuw.


Tegel met een tulp. Bijzonder: 
Geen ondergrondje. 1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp. 
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een meerkleurige tulp. 
1e helft 17e eeuw.


Bijzondere Wan li tegel met tulpen in groen uitgevoerd. 1e helft 17e eeuw


Tegel met een meerkleurige tulp.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp. 
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp. 
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een tulp. 1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp. 
1e helft 17e eeuw.


Cirkeltegel met een meerkleurige tulp. 1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp. 
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een tulp. 1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp. Hoekvulling wingerdbladen.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een tulp. 1e helft 17e eeuw.



Wan Li tegel met een meerkleurige tulp.  1e helft 17e eeuw.



Balustertegel met een tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Ornamenttegel met een tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp 
in een cirkel. 
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp in een cirkel. 1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Bijzondere tegel met een tulp geschilderd  op een blauwe 
achtergrond. 1e helft 17e eeuw.



Nog een bijzondere tegel met een tulp geschilderd  op een blauwe 
achtergrond.  1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een meerkleurige tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp in postzegelkwadraat.
1e helft 17e eeuw.



Viertje tegels met tulpen. 
1e helft 17e eeuw.



Wan Li tegel met
meerkleurige tulpen. 
1e helft 17e eeuw.



Vierpas tegels met  
meerkleurige tulpen. 
1e helft 17e eeuw.



Achterzijde van een stertulptegel met de schildering van een tulp.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp. 
1e helft 17e eeuw.



Wan Li tegel met een meerkleurige tulp. 1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp en insecten.
1e helft 17e eeuw. Coll. J. Holtkamp.


Tegel met een tulp in een cirkel.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp in een 
bijzondere omlijsting.
Midden 17e eeuw.



Tegel met een tulp in een ovaal. 
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp in een postzegelkwadraat.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp. 
Midden 17e eeuw.



Tegel met een tulp in een postzegelkwadraat, in groen uitgevoerd.
Midden 17e eeuw of later.



Tegel met een tulp. Midden 17e eeuw.



Tegel met een tulp (of wellicht een keizerskroon). Midden 17e eeuw.



Tegel met een tulp en goudsbloemen in postzegelkwadraat.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een tulp of kievitsbloem 
in een bijzondere omlijsting.
Midden 17e eeuw.

 



Dubbele tulptegel welke bekend staat als Hoornse tegels.
1e helft 17e eeuw. Coll. Frans Halsmuseum.


Dubbele tulptegel welke bekend staat als Hoornse tegels.
1e helft 17e eeuw.


           
Serie tulptegels die bekend staan als dubbele Hoornse tegels.
1e helft 17e eeuw.                         Foto rechts: Coll. J. Holtkamp

 

 


Wilde kievitsbloemen hebben in Nederland als bijnaam wilde tulpen 

Wilde kievitsbloemen staan ook veel afgebeeld op 17e eeuwse  wandtegels.  De plant komt van nature voor in Nederland, maar is inmiddels zeldzaam en beschermd. Er zijn vanaf het eind van de 16e eeuw ook tal van kievitsbloemsoorten ingevoerd vanuit het Midden Oosten. In feite heeft de kievitsbloem meegelift met het succes van de tulp in Nederland.

Wilt U meer afbeeldingen zien van kievitsbloemen 
klik dan op foto
fotoboektegelskievitsbloemen2-kievitsbloem_17e.jpg (26014 bytes)

 

                                                          Goudse pijpenmakers en tulpen
Het succes van de tulp bleef ook bij de Goudse pijpenmakers niet onopgemerkt, hoewel het hoogtepunt van de tulpenmanie toen eigenlijk al een eeuw voorbij was. Op verschillende vroeg 18e eeuwse kleipijpen staan tulpen afgebeeld wat in feite het huismerk was van de Goudse pijpenmakers.
Planten
 
Tulp

Initiaal:
      geen

geen Gouds bijmerk

    

Productieplaats:
Gouda 

Pijpenmaker: 
Krijn van Eijk 1737-1803
0f Antony Spitsberge 1715-1759

Planten
 
Tulp
onder een kroon

Initiaal:
      geen

met
Gouds bijmerk

   

Productieplaats:
Gouda 

Pijpenmaker: 
Krijn van Eijk 1737-1803
of Antony Spitsberge 1715-1759

Planten
 
Tulp vastgehouden door een arm

Initiaal:
      geen

met
en zonder Gouds bijmerk

 
uitvoering in 3 verschillende mallen

Productieplaats:
Gouda 

Pijpenmaker: 
Jacob van Keulen
1715-1754

startpagina

vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen auteur