Spiegelbeelden op tegels

Nogal wat antieke tegels zijn in spiegelbeeld geschilderd. Verzamelaars van dit soort tegels zoeken naar linkse en rechtse exemplaren met precies dezelfde voorstelling maar dan in spiegelbeeld op twee tegels. Hoe zo'n spiegelbeeld precies ontstond? De ruwe vorm van de voorstelling op een handgeschilderde tegel werd aangebracht met gebruikmaking van een 'spons'. Het was een kwestie hoe men de spons gebruikte. Dat kon zowel links als rechts. Op die manier ontstonden spiegelbeelden op tegels.


  
17e eeuwse tegels met de voorstelling van kievitsbloemen in kleur. De bloemen zijn uit dezelfde spons geschilderd.
Als hoekvulling krachtig geschilderde ossenkoppen. De voorstellingen van de bloemen doen heel sterk denken aan 
de kievitsbloemen die we kennen uit Gouda van de Swaen. Deze tegels zijn vrijwel zeker gemaakt in Rotterdam.



17e eeuwse tegels met de voorstelling van vogels in kleur. De vogels zijn uit dezelfde spons geschilderd. De grondjes 
onder de vogels vertonen wel verschillen. Ook bij deze tegels is de de vraag of het zou kunnen dat men de grondjes schilderde 
zonder de hulp van een spons en vrijelijk uit de hand.


  
17e eeuwse tegels (Wan Li type) met de voorstelling van eenhoorns. De eenhoorns zijn uit een spons geschilderd. 
De grondjes onder de eenhoorns vertonen toch wel wat verschillen. De vraag is dan ook of het zou kunnen dat men de 
grondjes schilderde zonder de hulp van een spons en vrijelijk uit de hand.



17e eeuwse kwadraattegel met de voorstelling van een hond, waarvan de afbeeldingen van de hond vrijwel gelijk zijn. De honden doen 
sterk denken aan bloedhonden. Het landschap om de honden heen is echter totaal verschillend.
Veel voorstellingen op hele vroege kwadraattegels van rond 1580/1600 zijn nog zonder het gebruik van een spons geschilderd. Dit in 
tegenstelling tot de hierboven afgebeelde kwadraattegel van een hond, welke vrijwel zeker wel met behulp van een spons geschilderd zal zijn.


  
Vroeg 17e eeuwse kwadraattegel met de voorstelling van een springende haas (of konijn). De afbeelding is precies gelijk aan die 
op de 17e eeuwse balustertegel. Beide tegels zijn dus vanuit dezelfde spons geschilderd. 
Met dank aan een trouwe lezer voor het opsturen van de foto's.

Een spons was (ze worden ook nu nog steeds door de huidige tegelschilders gebruikt) een vetvrij papier waarop de afbeelding, die op een tegel wordt gebracht was voorgetrokken via het inbrengen van kleine gaatjes in de vorm van de gewenste voorstelling. Men legde de spons op een tegel. Met een builtje gevuld met houtskool werd op de spons geslagen, zodat er een poederlaagje houtskool vrij kwam. De houtskool die in de geprikte gaatjes terechtkwam liet een aantal lijnen achter, wat het schilderen van de gewenste voorstelling door de tegelschilder een stuk vergemakkelijkte.



17e eeuwse kinderspeltegel met de voorstelling van een manspersoon
die aan het bellenblazen is. Hij probeert de luchtbellen op te vangen.



WANLI-tegels  met gespiegelde springende honden. 1e helft 17e eeuw



Twee tegels  met gespiegelde springende honden. 
Rotterdam. 1e helft 17e eeuw


 
19e eeuwse tegel met de voorstelling van een soldaat met geweer.

startpagina

vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen auteur