Marskramers en sjouwers op tegels

De “Marskramer” op tegels…

Door de eeuwen heen verdienden veel mensen hun brood door met hun handel (gebonden op de rug) naar potentiële kopers toe te gaan, te trekken. Ze werden ook wel rondtrekkende handelaren genoemd. Zij handelden in de zomerperiode en in de winterperiode rustten ze in de eigen woonplaats uit. Al vanaf de 16e eeuw tot eind 19e eeuw worden deze rondtrekkende handelaren door diverse schilders, tekenaars, graveurs en kunstenaars op schilderijen, tekeningen en gravures vereeuwigd. Ook vinden we ze terug op allerlei Nederlandse tegels in verschillende perioden.

De marskramer was door de eeuwen heen internationaal erkend en zijn ‘beroep’ werd aangeduid met verschillende namen. Al naargelang hun koopwaar en diensten kun je de marskramers in 5 groepen onderverdelen : De ketellappers / koperslagers: zij waren de grootste groep rondtrekkende handelaren. Ze herstelden en verkochten koperen potten, pannen, keukengerief en sloten. Apparatuur voor een smidsvuur namen ze af en toe in een rugmand mee. De lantaarnaker is gelieerd aan de koperslager. De textieldragers / pakdragers: zij handelden in mutsen, kousen, beddengoed, kant, zijde, hoeden, laken, linnen en katoenen weefsels. De snijders: zij waren gespecialiseerd in het castreren van paarden, varkens, stieren en schapen. Soms dreven zij ook handel in deze dieren, terwijl zij het beroep van veekoopman koppelden aan dat van veearts. De haarhandelaars: ze kochten het haar van jonge boerendochters op en verkochten dit aan de pruikenmakers. De kramers allerhande: de bekende straatventers die huis aan huis allerhande koopwaar en diensten aanboden. De rondtrekkende en rustende marskramer is altijd herkenbaar door de mand en stok als attribuut.  Hij droeg zijn koopwaar in grote manden of kastjes op de rug en ze hadden een stok. 

Een voornaam Nederlandse/Duits 19e eeuwse lakenhandelaar's familie (C&A -Clemens en August Brenninkmeijer) is een mooi voorbeeld van de ontwikkeling die de van oorsprong rondtrekkende lakenhandelaren hebben gemaakt.

Op deze pagina worden tegels afgebeeld uit de verschillende categorieën behorende tot de rondtrekkende handelaren. De koperslagers-ketellappers worden op een aparte pagina behandeld.
Literatuur: Tegel 40 en 41 (Paul van de Weijer).

 

Marskramers


Tegel met rustende marskramer 
met mand op rug. 
Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Tegel met rustende marskramer 
met mand op rug. 
Datering: 17e eeuw.
Coll: Paul van de Weijer



Tegel met rustende marskramer 
met mand op rug. 
Datering: 17e eeuw.
Coll: Paul van de Weijer


Tegel met marskramer 
met mand op rug. 
Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met rugzak. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met rugzak. Datering: 17e eeuw.


Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterlo.


Tegel met marskramer met rugzak met spullen. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met mand op rug. Datering: 17e eeuw.


Tegel met een bakkersvrouw met mand met brood.
Datering: 17e eeuw


Tegel met vrouw met mand 
brood op rug. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.


Tegel met een bakkersvrouw met mand met brood.
Datering: 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterlo.


Tegel met een bakkersvrouw met mand met brood.
Datering: 17e eeuw


Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.


Tegel met marskramer met rugzak. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Bijzondere (spel)tegel met marskramer. Datering: 1765-1790. Rotterdam.
Coll: Tegel Museum Otterlo.



Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.


Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met mand, een speer dragend. 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Bijzondere (spel)tegel met marskramer. Datering: ca.1770. Rotterdam.
Maat tegel: 17 x 17 cm.



Tegel met marskramer met mand op rug. Datering: 17e eeuw.


Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.


Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met mand op rug. Datering: 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterlo.


Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met een zak 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met rugzak. 
Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met rugzak met spullen. Datering: 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterlo.


Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: 17e eeuw.



Tegel met marskramer met mand 
op rug. Datering: Laat 19e eeuw.



Tegel met marskramer met rugzak. 
op rug. Datering: laat 19e eeuw.


Tegel met marskramer met kast 
op rug. Datering: laat 19e eeuw.



Tegel met marskramer met rugzak.
Datering: laat 19e eeuw.



Tegel met marskramer met mand op rug. Datering: 18e eeuw.


  
Coll: P. van de Weijer

17e eeuwse tegel - Stoffenkoopman - ca 1650 – naar een prent van Holbein . De overeenkomsten tussen tegel en prent 
zijn frappant: dezelfde voorstelling van een rondtrekkende stoffenkoopman ; de manier van het opstapelen van de linnengoed
de vorm van de mand met het draagdakje boven het hoofd

 

Sjouwers



Tegel met een sjouwende man.
Een bos riet? Datering: 17e eeuw



Tegel met een sjouwende man.
Een bos riet? Datering: 17e eeuw



Tegel met mannen die een vat bier sjouwen. Datering: 17e eeuw


Tegel met man die een emmer sjouwt. Datering: 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterlo.



Tegel met een zaksjouwende man.
Datering: 17e eeuw



Tegel met een zaksjouwende man.
Datering: 17e eeuw



Tegel met een zak sjouwende man.
Datering: 17e eeuw



Tegel met een zak sjouwende man.
Datering: 17e eeuw

Het Zakkendragershuisje in Gouda is het enige overgebleven muurhuis wat tegen de St Janskerk aan is gebouwd. Het zakkendragershuisje was het gildehuis van het zakkendragersgilde. Het huis werd voor het eerst als gildehuis vermeld in een aanvulling op de gildenbrief van 1620. In het zakkendragershuisje werden de gildevergaderingen gehouden. De turfdragers dienden zich hier te melden indien zij opgeroepen werden voor het lossen van een vracht. Verschenen zij niet binnen een halfuur na oproep bij het zakkendragershuisje dan was het volgende gildelid aan de beurt.

Oorspronkelijk hebben er zo'n dertig muurhuisjes bij de Sint-Janskerk gestaan. Deze huisjes waren vanaf het einde van de16e eeuw tegen de kerk aan gebouwd en werden voor verschillende doeleinden gebruikt. Er waren pakhuisjes, knekelhuisjes, een brandspuithuisje, loodsjes, huisjes voor kerkbedienden en accijnshuisjes. Sommige huisjes werden verhuurd als woonhuis. Ook de stadsbeeldhouwer Gregorius Cool had hier zijn werkplaats.

Bron: Wikipedia

 



Het kraamvrouwenportaal en twee 
zakkendragershuisjes bij de Sint-Janskerk 
in 1861, door Cornelis Springer.



Tegel met een zak sjouwende man.
Datering: 17e eeuw



Tegel met een zak sjouwende man.
Datering: 17e eeuw


Tegel met een zak sjouwende man.
Datering: 17e eeuw


Tegel met een zak sjouwende man.
Datering: 17e eeuw
Coll: Tegel Museum Otterlo.



Tegel met een zak sjouwende man.
Datering: 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterlo.


Tegel met man die een emmer sjouwt. Datering: 17e eeuw.


Tegel met een sjouwende man.
Een bos riet? Datering: 17e eeuw


Tegel met een zak sjouwende man.
Datering: 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterlo.



Tegel met een sjouwende man.
Datering: 17e eeuw.


Tegel met een hout sjouwende man.
Datering: 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterlo.


Tegel met een sjouwende man.
Datering: 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterlo.



Tegel met een zak sjouwende man.
Datering: 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterlo.



Tegel met een sjouwende man.
Datering: 17e eeuw.



Tegel met een sjouwende man.
Datering: 17e eeuw.


Tegel met een sjouwende man.
Datering: 17e eeuw.



Tegel met een sjouwende man.
Datering: 17e eeuw.

startpagina

vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen auteur