Hoppen op antieke tegels

Een Prachtige Punker op Tegels

De hop, een zeldzame gast, maar toch een in Nederland voorkomende vogel met veel allure.

Ik zou hem een prachtige punker onder de vogels willen noemen, zijn geur en kleur doet mij daar een beetje aan denken en ook zijn gedrag met het niet onderhouden van zijn nest. De deftige hop zou eigenlijk personeel moeten hebben. Zijn chique modieuze kuif die hij in veel standen kan tonen, zullen de aandacht van de  tegelschilders getrokken hebben op de prenten van Adriaen Collaert. Há, dachten zij waarschijnlijk, daar is er weer een, wáár zijn de bakjes met kleuren? Dat was de vertaling van de zwart/wit prenten, de kleur moesten de schilders zelf maar zien in te vullen naar soms enig weten, of vanuit totale onwetendheid. Niet zo vreemd dus bij de zeldzame hop. Alle kleurstellingen zijn dus het gevolg, zoals u op de tegels kunt zien. Slechts  een enkeling komt dicht in de buurt van zijn ware uiterlijk. Het resultaat is dan ook dat geen enkele hop op tegels hetzelfde is in kleur, maar dat maakt het nu juist zo –overdreven- mooi. Door de uitnodigende kleuren op het verenpak van de hop is hij op tegels meestal in kleur uitgevoerd. Een hop in geheel blauw op de tegels is weer zeldzamer. Toch kunnen we U er een paar tonen. Ook is het leuk te zien dat men toch wel zijn best heeft gedaan door het accentueren hier en daar van kleine streepjes of vlekjes in de penseelvoering, maar zeker het weergeven van zijn kuif.  Het geeft een extra dimensie onder de tegelverzamelaars als zij een hop op een tegel hebben om de ‘hop van een andere verzamelaar in totaal andere kleuren te bekijken.’ Maar er zitten wel extremen bij, een hop met een blauwe rug en een gele buik, dat gaat wel erg ver, maar misschien heeft de schilder toen te veel gerst aan de hop toegevoegd…

     

We hebben hier maar enkele foto’s bijgevoegd van de hop, zodat u een voorstelling krijgt van zijn ware uiterlijk. Een hedendaagse luxe, iets wat de tegelschilders moesten ontberen. Ook hier zijn op onze tegels nagenoeg geen losvliegende hoppen te zien -waar deze keer wel een prent van Collaert van is- maar zittend met soms de vleugels uit.  De hop, een Prachtige Punker in tegelformaat.


Hop met opgezette kuif.

 


  
Hop. 1e helft 17e eeuw



Hop met opgezette kuif. 1e helft 17e eeuw



Hop. 1e helft 17e eeuw

 


Over hoppen in Nederland
De hop is gemakkelijk te herkennen aan zijn roodbruine verenpak met een lange zwart gepunte opzetbare kuif. Een opvallende eigenschap is de uitgesproken stank die het dier verspreidt omdat enerzijds het nest nooit wordt schoongemaakt (voedselafval en mest blijven achter) en anderzijds omdat het vrouwtje een klier heeft aan de basis van haar staart, die tijdens de broedtijd een zware stank verspreidt. Een bijnaam voor de hop is dan ook drekhaan. De hop is een insectenetende weidevogel. De roep van de hop klinkt als hoep, hoep, en hoewel het geluid niet luid is, is het toch op grote afstand hoorbaar.

In Nederland is hij een doortrekker in uiterst klein aantal die vooral in april/mei en september/oktober wel eens gezien wordt. Daarnaast broedde de vogel incidenteel (0-2 paar in de periode 1992-97) in Nederland. Ook in België wordt de hop maar sporadisch gesignaleerd. Hij komt in grote delen van Afrika en Azië voor.

Voor 1925 was de hop nog een regelmatig voorkomende broedvogel in Oost- en Zuid-Nederland. Tussen 1925 en 1940 verdween de vogel geleidelijk uit Nederland. Er waren oplevingen in de periode 1941-45 en 1966-70, met jaren waarin er 10 paar hoppen broedden. Sinds 1970 gaat het hoogstens om 1 of 2 paar.

Één van de belangrijkste kenmerken van de hop is de grote kuif, die echter alleen opgezet wordt als de vogel opgewonden is. De hop heeft een uniek verenkleed, waardoor de vogel met geen enkele andere vogelsoort te verwarren is. Het voedsel bestaat uit grote insecten en dieren als hagedissen, die de vogel meestal in het grasland vangt.

 

 

     
Gravures van Adriaen Collaert (eind 16e eeuw) met de afbeeldingen van hoppen

 



Hop met opgezette kuif. 2e helft 17e eeuw


Hop met opgezette kuif. 2e helft 17e eeuw



Hop met opgezette kuif. 17e eeuw


Hop met vlakke kuif. 17e eeuw
Naar Collaert.


Hop met opgezette kuif. 17e eeuw

 

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met vlakke kuif. Naar Collaert.  
1e helft 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterloo.

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met vlakke kuif. Naar Collaert. 
1e helft 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterloo.


Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met vlakke kuif. Naar Collaert. 
1e helft 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterloo.

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met vlakke kuif. Naar Collaert. 1e helft 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterloo.



Hop met opgezette kuif.
Gouda. 1e helft 17e eeuw



Hop met opgezette kuif.
1e helft 17e eeuw



Hop met opgezette kuif.
1e helft 17e eeuw

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met vlakke kuif.Naar Collaert.
1e helft 17e eeuw.


Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met opgezette kuif.
17e eeuw

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met opgezette kuif.
2e helft 17e eeuw

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met opgezette kuif.
1e helft 17e eeuw

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met opgezette kuif.
17e eeuw


Hop met opgezette kuif.
1e helft 17e eeuw

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met opgezette kuif.
17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterloo

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met opgezette kuif.
1e helft 17e eeuw.

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met opgezette kuif. 
Omstreeks 1700.


Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met opgezette kuif.
Eind 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterloo

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met vlakke kuif.
17e eeuw.

Nieuw: 9 augustus 2013

Hop met opgezette kuif.
Eind 17e eeuw.
Coll: Tegel Museum Otterloo



Hop met opgezette kuif. 
Omstreeks 1850


    
Drie tegels met verschillende hoekvullingen met de afbeelding van een hop. Alle drie de voorstellingen zijn 
geschilderd uit dezelfde spons.
Gemaakt omstreeks 1900 in Friesland.

Nieuw: 9 augustus 2013
        
Drie tegels met de afbeelding van een hop. Alle drie de voorstellingen zijn 
geschilderd uit dezelfde spons.
Gemaakt omstreeks de 1e helft van de 20e eeuw. In Friesland.

 

          

Een wel heel ludieke hopachtige vogel uit de 17e eeuw. Zittend op een kers.

Tot slot willen wij U deze opmerkelijke tegel niet onthouden en hier bij de hoppen bespreekbaar maken. In eerste instantie lijkt de vogel hier een soort lekkere warme wollen wintermuts op te hebben....Of het is wel degelijk de kuif van een ludiek bedoelde hop die in enig perspectief geschilderd is. U mag zelf bepalen wat  het meest logisch bij u overkomt.

startpagina

vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen auteur