startpagina
Van de hier onder gepresenteerde  tegels is het grootste deel afkomstig 
uit de handel en openbare en particuliere collecties.

26 Augustus 2016      Tegels met cijfers en letters

Tekst & Uitleg

Cijfers en Letters op antieke tegels en tableaus komen niet zo vaak voor, zijn zeldzaam te duiden. Wel wat meer op tableaus dan op een losse tegel. Soms is het een politieke tekst op een vlag over de Oranjes, of een datum op een molen, of op een bordje op een brug met een jaartal. Die tegels zijn erg gewild. Over het algemeen hebben de schilders die een tekstje geplaatst hebben op een tegel geen enkel grafisch gevoel gehad bij de uitvoering die meestal schots en scheef staat en onduidelijk te lezen is. Bekend en fraai is de serie met een wapenschild gedragen door twee engeltjes met een plaatsnaam zonder hoekornament. Ook is er hier een serie te zien met Groningse plaatsnamen van Het Tegelhuis Alphen aan de Rijn, met wapen en tekst van latere datum, maar dan wel met een strak uitgevoerd hoekornamentje waarin het verticale en horizontale streepje van het spinnetje precies past tussen de rondingen en vijf stippen van dat spinnetje. Wat dat spinnetje betreft wil ik u graag wijzen op de zeldzame tegel met de datum 1649, met 2 vlinders en een aanvliegende eend, die laat zien dat er in 1649 al reeds spinnenkopjes gebruikt werden. Grappig en zeldzaam is de tegel met de slordig gepenseelde tekst: “ Frith wie zoekt die vind 42 ” en voelde ik - Frits Lobel, - mij uitgenodigd om dat bijgaand ook maar eens met Freek Mayenburg te gaan doen.

De Puntjes op de hoofdletters i

De vroegste teksten en cijfers zijn uit de 1e helft van de 17e eeuw. Ze hebben meestal “schreven” aan de uiteinden van de letters, iets wat tegenwoordig ook nog regelmatig bij vele lettertypes voorkomst. Opmerkelijk, en dat komt tegenwoordig niet meer voor, is het puntje boven een hoofdletter geplaatst en zelfs op het cijfer 1 is soms een puntje te zien. Ook opvallend en te zien op de vele vroege tegels met een tekst, is de omgedraaide letter N, ook wel een “schippers N” genoemd. De middenpoot van de letter N staat dan de verkeerde kant op. Ludiek te zien is de tegel met de tekst GE(L)OOF waar de L is weggelaten, maar de onderpoot van de voorliggende E is verlengd en de suggestie van  een L oproept. Over het algemeen is aan het gebruikte lettertype op tegels te zien dat het meer naar de moderne kant en datering gaat, zo is de “ schippers N ” dan niet meer terug te vinden. Op bijgaande serie met enkel letters zonder hoekornament staan afwisselend Hoofdletters en kleine letters, kapitalen en onderkasten genoemd in de drukkerswereld. Al reeds lang hebben we de beschikking over vele duizenden lettertypes en leestekens in het Europees, Arabisch, Grieks, Chinees, Latijns enz. gemaakt door grafische ontwerpers. Daardoor kunt u ook dit lezen, gedaan in het lettertype Arial. Lukt u dat nog niet helemaal, bekijk dan eerst hieronder het bijgaande tegeltableau met; Aap, Noot, Mies…


Tegeltableau van 6 tegels aap, noot, mies. 
20e eeuw.

 


Tegel met het jaartal 1642. 
17e eeuw.



Tegel met het jaartal 1625 en tekst ABIGAEL. 17e eeuw.


Tegel met de tekst GE(L)OOF. 
17e eeuw.


Tegel met de tekst GELOOF 
en jaartal 1624. 17e eeuw.



Tegel met de letter N in cirkel. 17e eeuw.



Tegel met de tekst Frith wie zoekt die vind 42. 
18e eeuw.



Tegeltableau ANNO 1764.
DE REIZENDE MAN. 
18e eeuw.


Tegel met man en tekst STAVAST NV. 
2e helft 17e eeuw.



Tegel met turf op slede en de tekst haal turf. 18e eeuw.



Tegel herdenking van de Kroning van Koningin Wilhelmina in 1898.
Eind 19e eeuw.



Deel van tegeltableau met deel van jaartal, w.s. 1694.
Eind 17e eeuw. Bodemvondst Gouda.



Tegel met een wapen met tekst. 18e eeuw.



Tegel met deel van tekst. 
17e eeuw.


Tegel met jaartal 1650. 
17e eeuw.


Tegel met de tekst SCHIPEION. 
17e eeuw.



Tegel met de letters IIPEI. 
17e eeuw.


Tegel met de letters OP. 
17e eeuw.


Tegel met de letters HANI. 
17e eeuw.


Tegel met de letters EION. 
17e eeuw.



Tegel met de letters IEPTHA. 
17e eeuw.


Tegel met het woord Hoop en jaartal 1622.. 17e eeuw.


Tegel met het woord ANNO. 
17e eeuw.


Tegel met het woord GELOOF en ANNO 1631? 17e eeuw.


Tegel met het woord HOOP en jaartal 1630.  17e eeuw.



Tegels met het woord HANIBAL en jaartal 1646.  17e eeuw.


Tegel met het woord HANIBAL en jaartal 1625.  17e eeuw.



Tegel met tekst HANIBAL en jaartal 1630. 17e eeuw.



Tegel met tekst SALMON en jaartal 1625. 17e eeuw.



Tegel met deel van tekst HA. 
17e eeuw.



Tegel van tableau met tekst FYDES. 17e eeuw.



Tegel van tableau met tekst KARITAS. 17e eeuw.


Tegel van tableau met het jaartal 1624. 17e eeuw.


Tegel met jaartal 1624 en cijfer G. 17e eeuw.


Tegel met jaartal 1645. 
17e eeuw.



Tegel met huis en jaartal 1632. 17e eeuw.


Tegel met huis en jaartal 1633. 17e eeuw.


Tegel met huis en jaartal 1638. 17e eeuw.


Tegel met huis en jaartal 1630. 17e eeuw.



Tegel met huis en jaartal 1640. 17e eeuw.



Tegel met huis en jaartal 1634. 17e eeuw.



Tegel met huis en jaartal 1634. 17e eeuw.



Tegel met molen en jaartal 1756. 2e helft 18e eeuw.



Tegel met vissende man en op bord het jaartal 1676. 
2e helft 17e eeuw.



Tegel met herder en op bord de letters RH. 
Eind 17e/begin18e eeuw.



Tegel met landschap en op bord het jaartal 1743. 
Midden 18e eeuw.



Tegel met huis en op vlag het initiaal WDV  PVOR.
(Willem de Vijfde  Prins van Oranje)  
Eind 18e eeuw.



Tegel met een kroon en de letters CK (Charles King). 
2e helft 18e eeuw.



Tegel met huis en op vlag de tekst Viva Vrede.
2e helft 18e eeuw.



Cirkeltegel met wapen en jaartal 1619. Omstreeks 1600.


Tegel met huis en jaartal 1775.
2e helft 18e eeuw.





10 Tegels met stadswapens en de tekst van de stad (geschreven in Oud Hollands).
In blauw uitgevoerd. 2e helft 18e eeuw.
Leeuwarden, Purmerend, Workum, Amsterdam, Vianen, 's-Hertogenbosch, Hindeloopen, Heukelum, Hulst en Woerden.
Maar er bestaan veel meer van dit type tegels met wapen en teksten van andere Nederlandse steden.







16 Tegels met stadswapens en de tekst van de stad (sommigen geschreven in Oud Hollands).
In mangaan uitgevoerd. 2e helft 18e eeuw.
Bergen op Zoom, Sneek, Tiel, Zwolle, Edam, Vollenhoven, Hasselt, Utrecht, West-Frieslamd. Sas van Gent, 
Willemstad, Schiedam, Vianen, Leerdam, Maastrecht en Hulst.
Maar er bestaan veel meer van dit type tegels met wapen en teksten van andere Nederlandse steden.


Tegel met de letter U. 
17e eeuw.



Tegel met de kleine letter b. 
17e eeuw.


Tegel met de kleine letter g. 
17e eeuw.


Tegel met de kleine letter a. 
17e eeuw.



Tegel met de kleine letter k. 
17e eeuw.


Tegel met de hoofdletter M. 
17e eeuw.


Tegel met de hoofdletter Z. 
17e eeuw.


Tegel met de hoofdletter G. 
17e eeuw.



Tegel met rekensom. Alle optellingen komen op 15 uit.
17e eeuw.


Tegel met de hoofdletter O. 
17e eeuw.


Tegel met de hoofdletter G. 
17e eeuw.



Tegel met bloemvaas, initialen en jaartal 1636. 17e eeuw.
Tegelbakkerij Wijtmans



Tegel met een persoon en het initiaal PD. 17e eeuw.


Tegel met kinderspel en tekst dit is Clasz (Klaas). Eind 17e eeuw.



Tegel met akrobaten en een vlag met de tekst MAGITO. 18e eeuw.


Bijzondere tegel met onduidelijke tekst. Eind 17e eeuw.



Tegel met man met vlag met initialen WDV en PVOR. (Willem de Vijfde, Prins van Oranie)
4e kwart 18e eeuw.
Coll. Edwin van Drecht



Tegel met man met vlag met tekst VIVAT en PVO. (VIVAT 
Prins van Oranie)
4e kwart 18e eeuw.
Coll. Edwin van Drecht


Twee tegels met Pauselijke wapens en teksten.
18e eeuw.



Tegel met vliegende gans en vlinders. Met het jaartal 1649.
Bijzonder is: spinnenkopjes kwamen blijkbaar al 
voor in die periode. 17e eeuw.


Bijbelse tegel met de 
tekst IOANNIS (Johannes).
18e eeuw.


Tegel met de letter M en 
jaartal 1642. 17e eeuw.


Tegel met bloemvaas en als 
tekst EEN en ER. 17e eeuw.



Wandbordje met man en 
jaartal 1665. 17e eeuw.


Bord met slibversiering en 
het jaartal 1735. 18e eeuw.


Wandbord met de tekst EERT GOD ALTIJT. 
1e helft 17e eeuw.


Wandbord met de tekst EERT 
GOD. 1e helft 17e eeuw.

 




Tegel met een marskramer. Het gaat hier om een speltegel. 18e eeuw.
Rotterdam.


Tegel met personen in een landschap. Het gaat hier om een speltegel. 18e eeuw.
Coll. Edwin van Drecht.


Tegel met personen waarvan een marskramer. Het gaat hier om een speltegel. 18e eeuw

 

     



12 Tegels met stadswapens en de tekst van de stad
In blauw uitgevoerd. 1e helft 20e eeuw. Het Tegelhuis Alphen a/d Rijn.
Uithuizen, Kloosterburen, Delfzijl, Muntendam, Bellingwolde, Finsterwolde, Grijpskerk, Groningen, Appingedam, 
Oude-Pekela, Scheemda en Slochteren. Deze serie is veel groter met alleen maar steden en dorpen 
uit de Provincie Groningen.

startpagina

vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen auteur