startpagina
 25 februari 2016    Tegels in gradaties van Oranje en Blauw. Deel 1
Van de hier onder gepresenteerde  tegels is het grootste deel afkomstig 
uit de handel en openbare en particuliere collecties.

Tegels met een decor in Oranje & Blauw

Deze keer presenteren wij u in een vrolijke voorjaarsbui een iets afwijkende opzet op onze site over de schoonheid van de Nederlandse antieke tegels en hun kleurstelling in het hoofddecor geschilderd in de kleuren Oranje & Blauw. Wij wilden even afwijken van het gegeven om u bijvoorbeeld enkel 80 trommelaars, schepen, soldaten of andere onderwerpen op een rijtje te laten zien zoals u dat van ons gewend bent.

Met de kleuren oranje en blauw glazuur bedoel ik ook alle schakeringen in die tinten. Net als u die schakeringen bij de fondkleur van ‘witte’ tegels ook tegenkomt, het leverde een warme witte wand op. Het oranje gezien dan van stevig geel, donker geel, licht oranje, fris oranje en donker oranje tot bijna rood, uitlopend naar bruin tot soms paarsachtig. Het blauw van diep kobalt naar middelblauw tot lichtblauw tot soms blauw/groen en soms zelfs bijna uitlopend naar stevig donkerblauw/zwart. En zie daar, zelfs met deze twee kleuren met al hun varianten in die tinten ontstaat ook nog steeds een even boeiend beeld wat niet onder doet voor het gebruik van meer gemengde kleuren op het toch al bescheiden kleurenpalet van de Nederlandse tegelindustrie. Soms komt u in deze presentatie een blaadje, takje, of een ondergrondje in groen tegen, maar het hoofddecor is voornamelijk opgebouwd in oranje en blauw of oranje enkel gevat in een blauwe contour. Een tegel met bijvoorbeeld een blauw hertje met een veegje oranje op zijn buikje zijn eigenlijk zeldzaam te duiden en ontbreken in vele verzamelingen. In deze presentatie komt u dan ook deze keer een bonte stoet van vele verschillende onderwerpen tegen van bekende, minder bekende en onbekende tegels. Neer gepenseeld met vaardige hand door de tegelschilders uit voornamelijk in en rond de 17e eeuw die ook dat tijdperk hun (glazuur) glans hebben gegeven.  Al was het maar in het bescheiden formaat van circa 13 x 13 cm. per tegel.

Gebakken, Gekookte of Gebraden Glazuren…

Blauw, Geel, en Rood zijn de hoofdkleuren als u weet. Oranje is een mengkleur van geel en rood. Maar rood en goud kon alleen gebruikt worden in een moffelbrand, een derde bakproces van ca. 750-900 graden Celsius (klein vuur) die anders bij de gebruikelijke temperatuur van ca.1000 graden Celsius verloren zou gaan. Toch had men wel prachtige heldere oranjes die al langs chemische weg gemaakt werden maar wegens hun gevaarlijke samenstelling een gevaar voor de gezondheid opleverde. Antimoonoxide is zeer giftig en gedeeltelijk oplosbaar. In combinatie met lood ontstaat het Napels geel. Worden hieraan kleine hoeveelheden ijzeroxide toegevoegd dan ontstaat een meer oranje kleur. Zie daar, een chemisch verkregen oranje omdat het geen hoofdkleur is. De vindplaatsen van de grondstoffen speelde ook een rol.

Chroomoxide geeft groene tinten maar kan roodachtige tinten geven bij aanwezigheid van een extreem hoog gehalte van aluminiumoxide. Overigens kent het groen de meeste kleurvariëteiten in zich net als in de schilderkunst. Bij de tegels werd ook wel blauw en geel glazuur vermengd en was het belangrijk om een bestelling geheel met dezelfde aanmaak van groen in te kleuren, want het is bijna onmogelijk om een tweede exact dezelfde aanmaak van groen aan te maken. Ook de hoeveelheid toegevoegd water speelde daarbij een rol en niet in de laatste plaats het stoken en de conditie van de oven wat overigens voor alle kleuren opgaat. Tot ongeveer 1640-50 werden tegels afgewerkt met kwaart, die over de onderliggende tinglazuur met de beschildering werd overgoten(?) of anders aangebracht. Bij gladbrand smelten de fijne glasdeeltjes tot een heldere glaslaag, waarin de kleuren worden opgenomen en helder van tint werden. Tegen het midden van de 17e eeuw werd in het algemeen overgegaan op een modernere werkwijze, waarbij het loodsilicaat als smeltmiddel als vaste component in het glazuur wordt opgenomen, die daardoor bij het bakken een eigen glans geeft.

Hoe het ook zij, u zit ook gebakken. Freek Mayenburg en Frits Lobel wensen u een aangename reis door een veelheid van Oranje & Blauw op onze Hollandse antieke tegels.

 



Tegel met soldaten, onderdeel van tableau. Vroeg 17e eeuw.



Tegel met een leeuwenkop die erg menselijk  aandoet.
Antwerpen ca. 1550-1575.



Kwadraattegel met een zeewezen als paard. Omstreeks 1600.


Tegel met een (knobbel)zwaan.
1e helft 17e eeuw




Tegel met een springende vos.
Smal randje groen in het grondje. 17e eeuw.

 



Blokje van vier Haarlemmers.
17e eeuw



Blokje van vier Haarlemmers.
17e eeuw




Blok van acht Haarlemmers. 17e eeuw.

Het oranje wat de Haarlemse tegelschilders gebruikten varieerde nogal. Het was soms bruinachtig, 
soms meer geel en dan weer meer oranjeachtig.



Drie Haarlemse tegels met resp. een basilisk, marter en olifant.
17e eeuw

 



Tegel met insect in een bijzondere 
omlijsting. 17e eeuw



Tegel met vogel in een bijzondere 
omlijsting. 17e eeuw



Tegel met insect in een bijzondere 
omlijsting. 17e eeuw

 



Tegel met zittende vos.
17e eeuw



Tegel met springend varken. 
17e eeuw


Tegel met een leeuw.
17e eeuw


Tegel met een eenhoorn.
17e eeuw



Tegel met een hond.
17e eeuw


Tegel met een hond.
17e eeuw


Tegel met een bok.
17e eeuw


Tegel met een varken.
17e eeuw


Tegel met een hert.
17e eeuw


Tegel met een liggende bok.
17e eeuw


Tegel met een beer.
17e eeuw


Tegel met een geit.
17e eeuw


Tegel met een pony of ezel.
17e eeuw


Tegel met een springende stier?.
17e eeuw


Tegel met een vos.
17e eeuw


Tegel met een vos.
17e eeuw


Tegel met een zittende man.
17e eeuw


Tegel met een man met speer.
17e eeuw


Tegel met een man met speer.
17e eeuw


Tegel met een springend hert.
17e eeuw


Tegel met een konijn.
17e eeuw


Tegel met een springende vos.
17e eeuw


Tegel met een springende haas.
17e eeuw


Tegel met een springende leeuw. 17e eeuw



Tegel met een hond.
17e eeuw


Tegel met een hond.
17e eeuw


Tegel met een springende hond.
17e eeuw


Cirkeltegel met een eekhoorn.
Omstreeks 1600.

 


Kwadraattegel met een vogel.
Omstreeks 1600.


Tegel met een vogel.
17e eeuw



Tegel met een haan.
17e eeuw


Tegel met een ijsvogel.
17e eeuw



Tegel met een vogel.
17e eeuw


Tegel met een vogel.
17e eeuw


Tegel met een vogel.
17e eeuw


Tegel met een vogel.
17e eeuw



Kwadraattegel met een hond als zeewezen. Omstreeks 1600.


Tegel met een scheepje en insect in kleur. 17e eeuw


Tegel met een drietulp.
17e eeuw


Tegel met een fruitschaal.
17e eeuw



Tegel met een fruitmand.
17e eeuw


Tegel met een fruitmand.
17e eeuw
Coll. Edwin van Drecht


Ornamenttegel met franse lelies.
17e eeuw


Ornamenttegel. Haarlems type.
17e eeuw



Ornamenttegel. Haarlems type.
17e eeuw


Ornamenttegel. Haarlems type.
17e eeuw


Ornamenttegel. Haarlems type.
17e eeuw


Ornamenttegel. Haarlems type.
17e eeuw



Ornamenttegel. Haarlems type.
17e eeuw


Viertje ornamenttegels met franse lelies. 17e eeuw


Tegel met een vogel.
17e eeuw


Tegel met een duif.
17e eeuw



Tegel met een vogel, een ekster? 17e eeuw



Tegel met een fruitschaal.
1e helft 17e eeuw


Tegel met een putti met pijl en boog. Onderdeel van tableau.
17e eeuw


Tegel met een struisvogel.
17e eeuw



Tegel met een struisvogel.
17e eeuw



Tegel met een uil.
17e eeuw


Tegel met een uil.
17e eeuw


Tegel met een uil.
17e eeuw



Tegel met een vlinder boven een korenveld. 17e eeuw



Tegel met een vlinder boven een korenveld. 17e eeuw


Tegel met een vredesduif.
17e eeuw


Tegel met een vredesduif.
17e eeuw



Tegel met een vredesduif.
17e eeuw



Tegel met een vredesduif.
17e eeuw


Tegel met een knobbelzwaan.
17e eeuw


Tegel met een knobbelzwaan.
17e eeuw



Kwadraattegel met een knobbelzwaan. Omstreeks 1600.



Kwadraattegel met een knobbelzwaan. Omstreeks 1600.


Kwadraattegel met een knobbelzwaan. Omstreeks 1600.


Tegel met een knobbelzwaan.
17e eeuw



Tegel met een knobbelzwaan.
17e eeuw



Tegel met een slak.
17e eeuw


Tegel met een pauw.
17e eeuw


Tegel met een roerdomp.
17e eeuw.



Tegel met een vogel. De vogel afwijkend ingekleurd.
17e eeuw



Tegeltableaux met papegaaien.
18e eeuw



Tegeltableau met papegaai.
17e eeuw



Tegel met parende vogels.
17e eeuw



Tegel met een haan.
17e eeuw


Tegel met een ooievaar.
17e eeuw


Tegel met een ooievaar.
17e eeuw



Kwadraattegel met een kameel.
17e eeuw



Balustertegel met een bloemvaas met gezicht.
17e eeuw


Tegel met een bloemvaas.
17e eeuw


Tegel met een struisvogel.
17e eeuw



Tegel met een roofvogel.
17e eeuw



Tegel met een struisvogel.
17e eeuw


Tegel met een knobbelzwaan.
17e eeuw


Tegel met een hert.
17e eeuw



Tegel met een eenhoorn en wapen. 17e eeuw



Tegel met een paard op zee als zeewezen. 17e eeuw



Tegels met putti's.
17e eeuw



Tegels met putti's.
17e eeuw



Tegels met putti's.
17e eeuw




12 zeewezens in gradaties van de kleuren oranje en blauw.

    
Twee tegels met zeewezens in de kleuren oranje en blauw. 17e eeuw
De rechter tegel met zeewezens heeft een oranje sjerp en de staart van de zeemeermin is bruin. 

 

Oranje en blauwe invulling, maar verder ook groen met soms een beetje paars



Tegel met een ijsvogel.
17e eeuw


Tegel met een ijsvogel.
17e eeuw


Tegel met een ijsvogel. 
17e eeuw


Tegel met een zwaan.
17e eeuw



Tegel met een vogel.
17e eeuw


Tegel met een vogel.
17e eeuw


Tegel met een vogel.
17e eeuw


Tegel met een vogel.
DE SWAEN GOUDA. 17e eeuw



Tegel met een libel.
17e eeuw


Tegel met een insect, een schietmot? Omstreeks 1600.


Kwadraattegel met een insect.
Omstreeks 1600


Tegel met een libel.
17e eeuw



Tegel met een vlinder.
17e eeuw


Tegel met een vlinder.
17e eeuw


Cirkeltegel dubbele kabel met een slak. Omstreeks 1600


Cirkeltegel met een leeuw.
Omstreeks 1600



Tegel met een vos.
17e eeuw


Cirkeltegel met een springende vos. Omstreeks 1600.


Tegel met een hop. Een Collaerttegel. 17e eeuw


Tegel met een uil.
17e eeuw



Tegel met een toekan.
17e eeuw


Tegel met een ijsvogel.
17e eeuw


Tegel met een duif. 17e eeuw


Kwadraattegel met een papegaai. Heeft ook wel wat van een gier. Omstreeks 1600



Tegel met een papegaai.
17e eeuw


Tegel met een eenhoorn.
17e eeuw


Kwadraattegel met een eenhoorn. Omstreeks 1600


Kwadraattegel met een eenhoorn. Omstreeks 1600



Tegel met een paard.
17e eeuw


Cirkeltegel met een putti hoornblazend. Omstreeks 1600


Tegel met span paarden.
 Omstreeks 1600


Kwadraattegel met springende stier. Omstreeks 1600



Cirkeltegel met een dromedaris.
Omstreeks 1600.


Kwadraattegel met een egel maar heeft ook wel wat van een zwijn. Omstreeks 1600


Tegel met leeuw.
 17e eeuw


Kwadraattegel met een leeuwin dan wel een kat. Omstreeks 1600



Kwadraattegel met een panter.
Omstreeks 1600.



Tegel met een salamander.
 1e helft 17e eeuw.
Coll. Edwin van Drecht.


Tegel met spechtachtige vogel.
 17e eeuw


Tegel met bijzondere vogel
op een kers. 17e eeuw



Kwadraattegels met katten. Omstreeks 1600.



Tegel met een papegaai.
De SWAEN Gouda.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een papegaai.
De SWAEN Gouda.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een vogel.
De SWAEN Gouda.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een papegaai.
De SWAEN Gouda.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een vogel.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een vogel.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een ijsvogel.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een eland.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een hert.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een putti.
Haarlem. Eind 16e eeuw.


Tegel met kinderen.
Antwerpen. Eind 16e eeuw.


Tegel met een vogel.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een patrijs.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een bloemvaas.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een duif.
Naar gravure Collaert.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een pauw.
Naar gravure Collaert.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een fuut.
Midden 17e eeuw.



Tegel met een fuut.
Midden 17e eeuw.


Tegel met een gans.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een gans.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een gehoornde haan.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een gehoornde haan.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een gehoornde haan.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een haan.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een ooievaar.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een pauw.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een pauw.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een roerdomp.
Naar gravure Collaert.
1e helft 17e eeuw.



Tegel met een struisvogel.
17e eeuw.
Coll. Edwin van Drecht.



Tegel met een struisvogel.
17e eeuw.
Coll. Edwin van Drecht.


Tegel met een uil.
17e eeuw.


Tegel met een uil.
17e eeuw.



Tegel met een uil.
17e eeuw.



Tegel met een uil.
17e eeuw.


Tegel met een uil.
17e eeuw.


Tegel met een vleermuis.
17e eeuw.



Tegel met een vlinderachtige.
17e eeuw.



Tegel met een vlinder.
17e eeuw.


Tegel met een nachtvlinder.
1e helft 17e eeuw.


Tegel met een springende hond.
1e helft 17e eeuw.



Kwadraattegel met het portret van een man.
Omstreeks 1600.



Kwadraattegel met het portret van een man.
Omstreeks 1600.


Kwadraattegel met het portret van een man.
Omstreeks 1600.


Kwadraattegel met het portret van een vrouw.
Omstreeks 1600.

Wordt vervolgd

startpagina

vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen auteur