Een uitgebreide serie 17e eeuwse bloemtegels waarvan een aantal op naam gebracht

"EEN BLOEMENGROET OP ANTIEKE TEGELS"

                                                                                        KERST 2012

Groenehartvertellingen biedt u dit jaar voor de feestdagen een groot boeket bloemen aan met antieke tegels. Vorig jaar waren dat de (Kerst)engelen op tegels. Dit jaar zetten wij in een kerstgroet naar de lezers de bloemetjes met u buiten. Hier en daar voorzien van een stuk licht getinte spirituele informatie afkomstig uit de hogere kennis en regionen over bloemen en planten. Moet kunnen rond de kerstdagen. Kennis waar u normaal gesproken niet zo maar aan kunt komen, wat u als mens bijna niet kunt weten, maar wel degelijk is zoals zij is. Speciale kennis die elke liefhebber van bloemen en planten zou moeten weten en wij graag met u willen delen.

 

Aardbei



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



Tegel met een aardbei dan wel 
een framboos
17e eeuw

 

BLOEMEN OP TEGELS

Vele antieke tegels met bloemen zijn ons bekend. Prachtige exemplaren uit de zestiende tot het einde van de zeventiende eeuw uitgevoerd in hoofdzakelijk kleuren en heel soms een vroeg exemplaar in alleen blauw. Deze tegels zijn gedurende de periode van 1610 tot 1680 in massa geproduceerd. Het merendeel ontstond tussen 1630 en 1670 maar tussentijds lieten ook rond het begin van de tweede helft van de zeventiende eeuw de fraaie enkel in blauw gepenseelde exemplaren zich steeds meer vertegenwoordigen.

Voorbeelden van planten en bloemen werden door de keramisten gebruikt uit de Nederlandse in zwart-wit uitgevoerde gravures uit de florilegia uit de jaren negentig van de zestiende eeuw die tevens als plantenboek voor tuinliefhebbers diende. Er werd veel onderzoek gedaan naar planten en bloemen door het beroemde humanistische driemanschap; Rembertus Dodonaeus, Carolus Clusius, en mijn verre voorvader Matthias de L’Obel (Lobel), of Lobelius, in de laat zestiende eeuw. Lobelius eerste werk, de tweedelige Plantarum seu stirpium historia, verscheen in 1576 bij Plantijn in Antwerpen. Als lijfarts van het prinselijk paar aan het hof in Delft droeg hij zijn werken op aan de prinses van Oranje. Ook in Engeland kreeg hij de aanstelling als botanicus en lijfarts van Jacobus 1. Vele illustraties uit zijn boeken en album onder de titel Plantarum seu Stirpium Icones, zijn overgenomen en op de antieke tegels met bloemen terecht gekomen.

Maar bloemrijk als wij zijn als Nederlanders, zijn er vele tegels met bloemen –net als bij de tegels met vogels die samen gebruikt werden op de wand- in ‘creatieve fantasie’ gedaan en niet meer als soort juist te determineren. Echter doen ook deze uitvoeringen niets af aan de decoratieve vormgeving in het vlak 13 x 13 cm, het betoverende kleurgebruik en de artistieke penseelvoering. En ach… dan vergeven wij het hun dat op enkele tegels met een tulp met zijtakjes en blaadjes (!) ook nog eens twee vergeetmenietjesachtigen hangen… Naast het feit dat sommige tulpen zijn geschilderd met een bolletje tussen steel en tulp, een soort  ‘vruchtbeginsel’ dat de tulp in werkelijkheid niet heeft maar wel decoratief staat. De determinatie van de soorten is gedaan naar de geschilderde bloem. De bijbehorende bladvorm is soms goed, maar nog vaker geheel onjuist.


Tegel met een man bij een bloem.
17e eeuw

Zoals eerder gezegd zijn bloemen veelvuldig afgebeeld op 17e eeuwse tegels. Ella B. Schaap heeft veel aandacht besteed aan het determineren ervan in haar fraaie boek "Bloemen op tegels in de Gouden Eeuw". Ze geeft soms met stellige zekerheid aan om welke bloemsoort het gaat, hetgeen ze dan doet met begeleiding van een gravure ter ondersteuning van haar conclusies. Maar soms was ze ook gedwongen bloemsoorten te benoemen vanuit haar vrije gevoel. En dan loop je het risico je al snel op glad ijs te begeven want soms prutsten de tegelschilders maar wat aan en dan wordt het moeilijk om een eerlijk oordeel te geven om welke bloemsoort het nu precies gaat.

Als veldornitholoog en botanicus heb ik in mijn werkzame leven bij Staatsbosbeheer veel te maken gehad met vogels en vegetatie. Het is dan ook niet verwonderlijk dat mijn interesse voor antieke tegels vooral ligt bij tegels met afbeeldingen van geschilderde flora en fauna.

In deze vertelling komen bijna 200 bloemtegels aan bod die voor zover als dat mogelijk was op soort zijn gebracht. Globaal kan worden gesteld dat het grootste deel van de voorstellingen van bloemen op 17e eeuwse tegels bolgewassen betreft. Het kan toeval zijn maar bolgewassen stonden met name in de 1e helft van de 17e eeuw enorm in de belangstelling. Denk maar eens aan de tulpenmanie waar een aantal mensen rijk van is geworden maar ook velen aan de bedelstaf heeft gebracht. Tulpen, kievitsbloemen, keizerskronen, turkse lelies, irissen, narcissen en rozen komen veel voor als voorstelling. Bloemsoorten die al vroeg in de 16e eeuw in de Nederlanden zijn geïmporteerd uit vreemde landen. Voor de inheemse wilde flora had men in de 17e eeuw maar weinig aandacht. Waarschijnlijker is echter dat men er in die tijd nog maar weinig van afwist. Met als conclusie: op 17e eeuwse tegels staan maar weinig wilde planten afgebeeld. Maar het kan natuurlijk zijn dat het grote aantal tegels wat nu in de categorie bloemen onbepaald is afgebeeld op termijn wel kan worden gedetermineerd door de vondst van nieuwe gravures e.a.



Tegel met een man die een bloem boven zijn hoofd draagt, 
een tulp. In zijn andere hand houdt de man mogelijkerwijze 
een bloembol vast. Dat zou een tulpenbol kunnen zijn.
1e helft 17e eeuw.

 

Akelei



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



Anemoon

17e eeuw

 

Twee uiterst zeldzame bloemtegels
     

Twee tegels met een uiterst zeldzaam kwadraatmotief waarin bloemen zijn geplaatst.
Ik heb niet eerder dit soort tegels afgebeeld gezien in publicaties, op tegelbeurzen of in de antiekwereld. 1e helft 17e eeuw.
Op de linkertegel een afbeelding van een onbepaalde bloem omgeven door eikeltjes. Op de rechtertegel staat een 
(wilde) kievitsbloem geschilderd.

 

Anjerachtige



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



Tableau van 6 tegels met anjer
18e eeuw


17e eeuw


17e eeuw


17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw

 

Frits Lobel neemt u graag mee in een voorbereiding op de kerstsfeer

in de hogere spirituele kennis over bloemen en planten.

PRATEN MET PLANTEN

In uw huis staan planten. In de natuur staan planten, bomen en vele bloemen. U kijkt ernaar en dat doet u prettig aan. Als u iemand bloemen schenkt, dan laat u de ander daardoor weten dat u van hem of haar houdt. Maar als mens beseft u niet altijd wat u doet. De kleur en de geur van de bloemen vertegenwoordigen een eigen bewustzijn, liefde en warmte. Weinigen beseffen echter het bewustzijn, dat de plant, de boom, de struik en de bloem kent. Alles, wat leeft op de wereld, kent immers bezieling! U als mens heeft een ziel, elke plant heeft een ziel en daaruit voortvloeiend een eigen functie. Het bewustzijn van de plant is vergelijkbaar met het bewustzijn van de mens als hij slaapt en de ziel is uitgetreden.

De planten in uw huis en tuin en de bomen in het bos kennen een zelfde bezieling als u. Zij voelen de pijn, zijn sensitief en weten tevoren wat er gebeuren gaat. Uw planten hebben bijvoorbeeld pijn als u feestviert en er veel mensen in uw huis zijn. Maar als u tevoren aan uw planten vraagt om zich terug te trekken in zichzelf en te gaan slapen dan zullen zij minder last hebben van het rumoer, de rook en de muziek, die u ten gehore brengt. Planten hebben behoefte aan warmte, aan liefde, aan harmonie en een vaste standplaats. Als u spreekt tegen uw planten krijgt u antwoord, u zult leren omgaan met de planten in uw huis. Elke plant heeft een eigen identiteit, een eigen persoonlijkheid. Die moet u leren kennen net zoals de persoonlijkheid van uw eigen kinderen.  

 

Bloemen onbepaald
dus niet op naam gebracht



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
Omstreeks 1600



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
Omstreeks 1600



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Tegel met een bloem spec.
17e eeuw



Cirkeltegel met bladeren.
Omstreeks 1600



17e eeuw

 


ONKRUID BESTAAT NIET, ONKUNDE WEL...
Het ‘onkruid’ wat in uw tuin, op uw balkon of tegen uw voordeur groeit, is ‘onkruid’ wat u op dat moment tekort komt in uw aura, is dat wat u nodig heeft en zij staan dan -zij het subtiel, maar vergis u niet- hun kleur en geur aan u af. Woont u in een flat met 100 mensen, dan is het soort ‘onkruid’ voor de ingang de grote gemene deler van het gemiddelde wat alle bewoners tekort komen. Het onkruid op uw balkon in uw bloemenbak, is meer gerichter voor u persoonlijk. Het is absoluut geen toeval maar een Goddelijke Ordening dat zij daar terechtkomen. Ik wil dan ook de stelling poneren dat onkruid niet bestaat. Staan er bijvoorbeeld enkele paardenbloemen voor of achter uw huis, dan is dat een signaal dat u de kleur geel in uw aura tekort komt waardoor aanstaande ziektes genivelleerd kunnen worden. Gele vruchten, dranken of groentes zijn dan nodig om die te gaan gebruiken. Bent u weer in evenwicht door dat extra en voor uw gezondheid noodzakelijke geel, dan zal misschien tot uw verbazing plotseling brandnetels met hun groen of andere plantjes met misschien paarse bloemetjes zich openbaren. Maar de onbewuste mens ziet dat niet, slopen ze,  staan er met hun voeten bovenop, want ‘dat staat zo netjes voor de buren…’

KOMT NIET "ZOMAAR" OP UW PAD AANWAAIEN...
Nu we het toch over uw buren hebben, het zal u misschien ooit verbaasd hebben dat zij geheel ander onkruid in hun tuin hebben terwijl u vlak naast elkaar woont… Ook is het opmerkelijk dat er elk jaar verschillende ‘onkruidjes’ uw pad kruisen bij uw woongelegenheid, passend bij weer een andere kwaal in vergelijking met het vorig jaar. Dan weet u nu de reden. Persoonlijk vind ik dat het hysterisch verwijderen van onkruid, zoals veel mensen dat menen te moeten doen, een scheef gegroeide afwijking is en het niet begrijpen van Moeder Aarde en haar ordening. Kijk nu eens naar een zieke hond, hij zoekt en vindt de juiste kruiden buiten die hij op dat moment nodig heeft en dat nog wel zonder volledige apothekersopleiding…  Onkruid bestaat niet, onkunde wel. Onkruid heeft voor u een functie voor het evenwicht als geneesmiddel voor mens en dier. Onderschat niet wat ‘zomaar’ op uw pad komt aanwaaien of zich weer verwijdert. Zo kan ik aan uw tuin zien wie u bent en wat u tekort komt. Snijbloemen hebben een karma, maar ook planten en groentesoorten, waarin ze weten zich ter beschikking te gaan stellen aan mensen. Planten die wij als geneesmiddelen of als groentes gebruiken weten dat zij gegeten en gekookt zullen worden. Zij stellen zich daarvoor in hun karma beschikbaar. Bewuste mensen zullen voor ze de groente gaan snijden en koken het eerst bedanken voor hun optimale inzet om ons te voeden. Niet moeilijk bij een krop andijvie of sla, een preitje of een rode kool, maar natuurlijk niet overdrijven of in tranen uitbarsten bij een kilo mooi glanzende doperwtjes…

 

Bolderik



17e eeuw


17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw


17e eeuw



 

Eikel



17e eeuw



  17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



 17e eeuw



 

Goudsbloem



17e eeuw



Postzegelkwadraat met goudsbloem en eikeltjes. 17e eeuw



17e eeuw

 

Granaatappel



Kleinformaattegel 11 x 11 cm.
17e eeuw



Omstreeks 1600





17e eeuw

 

GEMALEN & GENEZEN...

Planten en bloemen hebben op veel mensen een genezende invloed. De paardenbloem geneest niet alleen de lever wanneer die is aangedaan, maar ook het zenuwgestel. Ook het valeriaankruid beïnvloedt het zenuwgestel waardoor het tot rust komt, maar u mag dit slechts met mate gebruiken. Omdat de kracht van de valeriaanwortel vele malen sterker is dan het kruid, kunt u beter het kruid hanteren. Pas dan wanneer u er mee om kunt gaan, kunt u de wortel, het sap of de poeder van de gemalen wortel gebruiken. U zult ontdekken dat u kalmer wordt, rustiger en na verloop van tijd zult u dit kruid niet meer nodig hebben. De jonge brandnetel kunt u koken en nuttigen. Het heeft een reinigende werking in uw lichaam. De ouder geworden brandnetel die wanneer ze wat harder is 'prikt', zoals u dat noemt, kan u vermalen en er thee van drinken of in uw badwater doen. (eerst de brandnetels in het bad doen dan het water bijvullen, niet andersom, anders werkt het niet!) U zult ontdekken dat als u werkt met brandnetels, dat zij die eczeem hebben, jeuk hebben, nerveus en prikkelbaar zijn, genezen van hun kwalen, maar dit alles op voorwaarde dat vanuit uw ziel een gevoelslijn gevormd wordt naar de ziel van de brandnetel. Uit veel bloemen worden krachten, homeopathische middelen, elixers en anderszins gemaakt. Deze kunt u gebruiken voor alle mensen die overgevoelig zijn voor allopathische geneesmiddelen, zij kunnen baat vinden bij homeopathische geneesmiddelen.

Hondstand



17e eeuw



17e eeuw


 

Irisachtige



17e eeuw



2e helft 17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



Tegel met een irisachtige bloem maar de meeldraden kloppen niet.
17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw







 

Keizerskroon



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw





 

Klokjesachtige



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



Korenbloem

17e eeuw

 

Lelietje der dalen



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



Lisdodde

Tegel met vogels en lisdodde.
17e eeuw

 

Margrietachtig



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw

 

Moerbei?


   
17e eeuw. De tegel rechts heeft een bijzondere hoekvulling 
van het balustertype.

Literatuur:
Bloemen op tegels in de Gouden Eeuw
door: Ella B. Schaap
bladz: 112

 

Narcis



Tegel met een trompetnarcis.
17e eeuw


17e eeuw



Tegel met een trompetnarcis.
17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



Tegel met een trompetnarcis.
17e eeuw



17e eeuw



2e helft 17e eeuw



17e eeuw



Tegel met een trompetnarcis.
17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



Tegel met een trompetnarcis en insecten. 17e eeuw



Tegel met een narcis en vogels. 
17e eeuw





 

Papaver

17e eeuw

Pioenroosachtig

17e eeuw



Tegel met een pioenroos.
17e eeuw

Ridderspoor 

17e eeuw

 

RODE ROZEN...

Zij, die rozenstruiken hebben in hun tuin, zullen hun esoterische gevoelens en hun meditatief denken kunnen overdragen op deze planten. Niet meer als de bloemen afgeplukt zijn en in uw huiskamer staan, dan slechts hebben zij de functie om u te dienen. Langzaam maar zeker zal de roos dan afsterven in de vaas en dat vindt hij niet erg. Hij weet dit vanaf zijn geboorte. De roos in uw tuin kunt u beïnvloeden, u kunt zijn groei besturen met uw gedachtekracht. U kunt zijn bloei en de grootte van zijn bloemen beïnvloeden. Niet door aan de stam te komen, aan de knop of aan de bloem. De roos is teer, maar als u daar waar de roos ontspringt uit de grond zijn wortels uw zorg en aandacht geeft, als u hem daar zijn voeding geeft en uw handen op die plaats legt en zó dat, wat u van hem wilt, aan hem overdraagt, zal hij reageren op dat wat u wilt. Als de verbinding hecht is, zo hecht dat u zien en schouwen kunt in de wereld van de roos, ziet u een roos drijvend op water: één roos ontdaan van bladeren en stam, geopend in al zijn schoonheid en glorie, drijvend in een vijver. Dit is de uiterlijke vorm van de ziel van een roos.

Roos 



17e eeuw


17e eeuw


17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw


17e eeuw


18e eeuw

ROZENGEUR & MANESCHIJN...

Bloemen hebben hun eigen geuren en kleuren. Sommige mensen voelen zich aangetrokken door rozen die zich ook graag mystiek koesteren in maneschijn en zo een verbinding met Moeder Aarde aangaan. Het diepe rood, wat de meeste rozen hebben heeft een bepaalde stimulerende werking op mensen. Het zachte roze van de roos, het etherische, heeft een afvloeiende werking. Het ontspant en maakt zacht, terwijl het rood aanzet tot daden. Het paars van het Kaaps viooltje bevordert het spirituele in u. Het oranje in bloemen bevordert uw voortplantingsdrift, bevordert de wil om in uw nageslacht voort te leven. Het geel in bloemen kent een genezende werking. Geef een zieke rode en gele bloemen. Het rood om tevreden te zijn met het lot waarin hij verkeert. Het rood zal ertoe leiden dat hij lichamelijk sterker wordt. Het geel heeft hij nodig om zijn ziekteproces geestelijk door te maken, er iets uit te leren, bewuster te worden. Als u werkt met plantenextracten, oliën en essences van bloemen, wortels of bladeren is het belangrijk dat u weet welke plant, bloem of wortel u kiest. Het is belangrijk dat u de studie die u ervan maakt uitdiept, zodat het gevoel en de emotie die ook bij planten hoort, aan u bekend is als u hiermee werkt voor uzelf of anderen. Sommige mensen vinden onkruid niet mooi en afstotend. Men wil alleen de pracht en praal en de geur van bloemen accepteren. Anderen hebben juist de inhoudelijke waarde ontdekt van het zogenaamde onkruid. 



Tegel met een roos
17e eeuw

 


     Tabak 



17e eeuw



17e eeuw



Tegel met tabaksbladeren.
17e eeuw

 

Tulp

Wilt U meer tulp tegels 
zien:
klik hier



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw


  
17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



Postzegelkwadraat met tulp en vergeetmenietachtige bloemen.
17e eeuw


  
17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw


  
17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw


   
17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw

 


Turkse lelie
 

Wilt U meer turkse lelietegels 
zien:
klik hier



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw







 

Vergeetmenietje-
achtig 



17e eeuw



17e eeuw



Tegel met een vergeetmenietachtige plant maar de bloemen hebben in tegenstelling tot vergeetmenietjes maar vier bloemblaadjes.17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



Wan Li tegel met vergeetmenietje 
en kievitsbloem.
17e eeuw

 

(Wilde) kievitsbloem 

Wilt U meer kievitsbloem tegels 
zien:
klik hier



Tegel met een combinatie van een gewone tulp met een kievitsbloem. 17e eeuw



17e eeuw


17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw



17e eeuw


17e eeuw



17e eeuw



Wan Li tegel met kievitsbloem en vergeetmenietje.
17e eeuw



17e eeuw


17e eeuw

 

Zomerklokje



17e eeuw



17e eeuw


 

kunstmest is niet  best…

Het is uitermate belangrijk dat u erkenning geeft aan de plant, aan zijn ziel en bewustzijn. Het lichaam van de plant vraagt u weinig: wat water, vooral niet te veel. De meeste planten leven te kort door te veel aan water. Af en toe een natuurlijke voeding, bijvoorbeeld compost door uzelf gemaakt uit voedsel wat overbleef uit bloemen die zich hadden teruggetrokken in hun groepsziel of uit planten waarvan u dacht dat ze dood waren. Het compost wat hieruit voortkomt kunt u in uw tuin tot stand laten komen of op uw balkon. Chemische preparaten zijn gemaakt om planten in korte tijd omhoog te laten schieten waardoor zij uit hun krachten groeien en hun krachten voortijdig zullen moeten loslaten. U doet hen daarmee pijn. Geen enkele plant zal positief reageren op mest, die kunstmatig gemaakt is. Planten en bloemen hebt u nodig in uw huis! Bloemen hebben een functie. Realiseer u dat als u ze ontvangt, ervan geniet en ze daarna weglegt in uw tuin. U hoeft geen ceremonie op te voeren. U hoeft geen traan weg te pinken als uw bloemen zijn uitgebloeid. De bloem heeft zijn leven gehad en heeft zich teruggetrokken in zichzelf en vandaar in zijn astrale groepsziel. Dat is niet zielig. Dat betekent, dat de bloem heeft bijgedragen tot uw geluk op Aarde. Maar wees hem wel dankbaar voor dat wat hij doet en gedaan heeft.

Na deze bloemlezing wensen Freek Mayenburg en Frits Lobel u fijne feestdagen 2012 en een gelukkig nieuw jaar toe, moge het u dat brengen wat u er van verwacht.

Misschien krijgt u wel een mooie antieke tegel met bloemen onder de (kunst) kerstboom… Samen met een grote bos witte lelies vermengd met rode rozen en ragfijne groene takjes.

Wilt U meer weten over de geschiedenis van Nederlandse wandtegels 
klik dan op
Nederlands Tegelmuseum

startpagina

vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen auteur