Bijzondere 19e eeuwse Goudse kleipijp gemaakt 
voor Amsterdamse Vereniging van beeldende kunstenaars

Onderstaande kleipijp draagt in een lint rondom de ketel de tekst ARTI ET AMICITIAE. Aan de voorkant van de ketel staat weergegeven een prachtig uitgevoerde gehoornde koe of os) met vleugels boven een wapen. Om het schild heen zijn guirlandes aangebracht. Het betreft een 19e eeuwse kleipijp met als hielmerk de gekroonde 59. Een kleipijp in Gouda gemaakt door Hendrik Houbraak (1787 - 1854) of Joost Sparnaay (1818 - 1850).


    

Het waarom deze kleipijp door een Goudse pijpenmaker is vervaardigd is inmiddels bekend geworden. De tekst ARTI ET AMICITIAE (hetgeen staat "voor de kunst en de vriendschap") brengt wat meer duidelijkheid.  Maatschappij Arti Et Amicitiae  is een vereniging (nog steeds bestaand) van beeldende kunstenaars en kunstlievende leden, opgericht in 1839. De (Amsterdamse) vereniging kocht In juli 1840 bij openbare veiling het gebouw Grand Salon aan het Rokin, hoek Spui. De zolder van dit pand werd in 1841 verbouwd tot 'kunstzaal'.

Verder is aan de gevel een fronton geplaatst, waarin het logo van Arti et Amicitiae, een zandstenen gevleugelde ossenkop. De ossenkop is het embleem van Arti en symbool van de evangelist Lucas, patroonheilige van de schilderkunst. De drie schildjes staan voor architectuur, schilderkunst en beeldhouwkunst.

Achter de huidige gevel uit 1856 bevinden zich tentoonstellingszalen, bestuurskamers en een besloten sociŽteit. Het interieur is voor een groot deel ontworpen door de de beroemde architect Berlage. Het erebord in het trappenhuis vermeldt een lange rij van illustere leden, zoals: Lizzy Ansingh, George Hendrik Breitner, Marius Bauer, Bernard Blommers, de gebroeders Maris, Isaac en Jozef Israels, Hendrik Willem Mesdag, Jan Sluijters, Jan Toorop, Johan Hendrik Weissenbruch, Willem Witsen, Coba Ritsema en Kees maks. 

Met dank voor de reacties van Jan van Oostveen en Edwin Tuininga die mij aanvullende informatie verstrekten.



Voorzijde van het pand aan het Rokin Amsterdam 
met de zandstenen gevleugelde ossenkop



Het wapen van Laren. Ook op dit wapen staat de stier afgebeeld als symbool van Sint Lucas, schutspatroon der schilders met de drie schildjes als symbolen voor architectuur, schilder- en beeldhouwkunst. Laren stond vroeger bekend als een typisch kunstenaarsdorp.

startpagina

vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels auteur