Zes Goudse kleipijpen van rond 1800 met  verschillende teksten

Aan het einde van de 18e eeuw ten tijde van de Franse overheersing door Napoleon verschenen er diverse lange Goudse kleipijpen op de Nederlandse Markt met teksten rondom de ketel geplaatst zoals TOT NUT VAN 'T ALGEMEEN en VRIJHEID GELIJKHEID EN BROEDERSCHAP. De teksten hebben o.a. te maken met de naam van een sociŽteit, herberg, of waren politiek getint. Een aantal  van dat soort kleipijpen zal op deze pagina worden geplaatst. 

            
Pijpenkop 1
        
    
tekst: FELIX MERITIS
Deze kleipijp met het hielmerk de gekroonde 96  is gemaakt door de bekende Goudse pijpenmaker Pieter Stomman omstreeks 1800.

            
Pijpenkop 2
       
tekst: LIBERTE EGALITE FRATERNITE
Een Franse tekst welke staat voor Vrijheid, gelijkheid en broederschap. Een zelfde type kleipijp (nr 5)  met Nederlandse tekst is gemaakt door
Anthonie van IJzendoorn tussen 1797-1826. Bovenstaande kleipijp mist jammer genoeg een hielmerk. De afwerking van het lint waarop de tekst staat doet vermoeden dat het ook om een product gaat van  Anthonie van IJzendoorn.

 
          
Pijpenkop 3 
tekst: VERSCHEIDENHEID EN OVEREENSTEMMING
Ook deze kleipijp met het hielmerk de gekroonde 96  is gemaakt door de bekende Goudse pijpenmaker Pieter Stomman omstreeks 1800.

  
         
Pijpenkop 4 
tekst: TOT NUT VAN 'T ALGEMEEN
Ook deze kleipijp met het hielmerk de gekroonde 96  is gemaakt door de bekende Goudse pijpenmaker Pieter Stomman omstreeks 1800.



Pijpenkop 5 
tekst: VRIJHEID GELIJKHEID BROEDERSCHAP
Deze kleipijp met het hielmerk de zon  is gemaakt door de Goudse pijpenmaker Anthonie van IJzendoorn tussen 1797-1826. 


     
Pijpenkop 6
tekst: DE BEURS VAN GORINCHEM
Deze kleipijp met het hielmerk de gekroonde 96  is gemaakt door de bekende Goudse pijpenmaker Pieter Stomman omstreeks 1800. Bij verzamelaars is deze pijpenmaker vooral bekend door de verschillende varianten, die door zijn bedrijf zijn gemaakt van  FELIX MERITIS pijpen.  De grote vraag voor deze pijpenkop is wat de tekst DE BEURS VAN GORINCHEM precies inhoudt. Gaat het hier om de pijpenbeurs van Gorinchem zoals die ook bestond in Gouda en Amsterdam? Dat zou wel heel bizar zijn. Een Goudse kleipijp die propaganda maakt voor de in die tijd sterk concurrerende pijpenindustrie uit Gorinchem (en Schoonhoven).  Een andere mogelijkheid is dat de kleipijp is vervaardigd voor een ander type beurs zoals de graanbeurs, hennepbeurs maar er zijn nog meer mogelijkheden. Er bestaat ook nog een andere variant met de tekst DE BEURS VAN LONDEN. De vraag doet zich voor of die ook bedoeld is voor een zelfde Beurs als bij de Gorinchem pijp.
Mocht er iemand zijn die denkt te weten wat  betekenis is van de tekst dan hoor ik dat graag via een mailtje aan
freek@groenehartvertellingen.nl

Inmiddels is er een reactie binnengekomen van Jan van Oostveen. In Gorkum was omstreeks 1800 een uitspanning gevestigd die de Beurs heette. Wellicht is  de tekst op de pijp daar voor bedoeld geweest. Dat moet dan wel een chique aangelegenheid zijn geweest omdat de lange Goudse pijpen niet goedkoop waren. Je zou verwachten dat er eerder gekozen werd voor de veel goedkopere Gorkumse kleipijp, maar archeologisch onderzoek op meerdere locaties heeft inmiddels aangetoond dat er in SociŽteiten vooral lange Goudse pijpen werden gerookt.

startpagina

vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels auteur