DE VREDE VAN AKEN
Een paar bijzonder fraaie 18e eeuwse Goudse kleipijpen

Door Goudse pijpenmakers werden in de 18e eeuw ter ere van belangrijke historische gebeurtenissen regelmatig kleipijpen gemaakt met voorstellingen die betrekking hadden op die gebeurtenissen. Zo ook in 1748, toen de Vrede van Aken werd gesloten. Tussen 1741 en 1748 was er in Europa een oorlog gaande. Engeland en de Nederlanden stonden een de ene zijde, tesamen met Oostenrijk in de Oostenrijkse successieoorlog. De tegenstanders waren Duitsland, Frankrijk en Spanje. Na het sluiten van vrede in 1748 dus leek er een eind te zijn aangebroken aan de ingevoerde handelsbeperkingen waardoor de economie weer kon gaan opbloeien. Maar dat bleek echter maar kort het geval te zijn. Ook de Goudse pijpenmakers hadden de verwachting dat ze zouden gaan profiteren van de opleving van de economie. Dat was de algemene opinie.  Door verschillende Goudse pijpenmakers werden daarom fraai bewerkte kleipijpen uitgebracht met vorstelijke portretten en wapens. Met  voorstellingen erop van onder meer Maria Theresia, keizerin van  Oostenrijk en samen met haar man Keizer Franciscus.

 

Nieuw 31 december 2010
       
Bijzonder fraaie 18e eeuwse kleipijp in Gouda vervaardigd ter ere van de vrede van Aken. 
Met belangrijke personen, wapens en op linten staan de volgende twee teksten:
 
AKENS VREDE  en GESLOTE OCT 18 T JAAR 1748
Hielmerk D. Pijpenmaker: Jan van Leeuwen. Bodemvondst Meppel.

 

Nieuw 31 december 2010   

Pijpenkop:  1748. Pijp gemaakt ter gelegenheid van de Vrede van Aken die in 1748 plaatsvond. 
Vindplaats: Gouda. Model: Ovoide zeskantig.
Hielmerk: D gekroond. Pijpenmaker: Jan van Leeuwen.
Versiering: Portretten van koninklijke personen.
Afgebeeld: Boven de portretten van Maria Theresia en haar echtgenoot Franciscus met bij behorende wapens.
Afgebeeld: Onder de portretten van de Koning van Engeland en stadhouder Willem IV met bij behorende wapens.
Tekst: KEISER, KEISERIN, K:ENGE en ORANIE

 



18e eeuwse (vierkante) kleipijp met fraaie voorstelling van vorstelijke personen in detail,  gemaakt door Pieter Lens te Gouda. Op de  hiel staat het merk het komfoor geplaatst. 

 

 
 
tekst boven: CAROLINA
tekst  onder ovaal:  V. ORANIE



tekst boven: FREDERICU 
tekst  onder ovaal:  V. PRUYSE



tekst boven: FREDERICUS
tekst  onder ovaal:  V. ENGEL


tekst boven: Willem I maar wellicht werd 
bedoeld Willem V
Tekst onder ovaal: PRINS.E



Aan de pijpenkop een stuk steel bewerkt  
met de tekst 
P. Lens te Gouda


detail



detail



details

Het type van de  hier boven afgebeelde oranjepijp is door meerdere  Goudse pijpenmakers vervaardigd. Onderstaand zijn nog een paar typen afgebeeld die eveneens gemaakt zijn ter ere van De Vrede van  Aken. Maar de voorstellingen van vorstelijke personen of het type kleipijp is  dan net iets anders. Ze worden soms ook meer afgewisseld met wapens en sommige typen zijn ook lang na de datum van 1748 gemaakt waarbij duidelijk is dat de mal soms is aangepast vanwege slijtage door het vele gebruik.

 


Een andere pijpenkop in het vierkant gemaakt door Souffreu. Of wel door Jan dan wel door Anthony Souffreu. Deze twee Goudse pijpenmakers, familieleden van elkaar,  zetten het merk de gekroonde P tussen 1730 en 1782. En dat valt dus mooi samen met het jaartal waarop de Vrede van Aken plaatsvond. De voorstellingen op de vierkante pijpenkop betreffen ook weer vorstelijke personen maar de teksten boven de ovalen zijn vervangen door versierselen. Beide  pijpenmallen zijn vrijwel zeker gegraveerd door de Goudse werkplaats van Johannes van Oye.



gekroonde P

 


Een Goudse 18e eeuwse kleipijp in zeskantige vorm uitgebracht ter ere van de Vrede van Aken. Ook weer met voorstellingen van fraaie portretten en wapens van diverse koningshuizen waaronder van het franse koningshuis. Als hielmerk de gekroonde 46.



Portet van Franse Koning 
tekst LODEW.X en K.VRANKR

 






Een serie pijpenkoppen allemaal door Goudse pijpenmakers 
uitgebracht en een relatie hebbend met de Vrede van Aken

De bovenste vier exemplaren dateren uit de 18e eeuw met 
verschillende hielmerken zoals 222, leeuw in de Hollandse Tuin, 
een liggende leeuw en de gekroonde D.

De onderste vier pijpenkoppen dateren uit de 19e eeuw




18e eeuwse pijpenkop met als hielmerk een liggende leeuw 
(Merkhouder was  Machiel Storm)

De kleipijp van het type Vrede van Aken was bij het rokende publiek blijkbaar zo populair dat de pijp lang is doorgemaakt tot zelfs in de 19e eeuw. Daarvoor moest de messing pijpenmal weer worden opgehaald, dus opnieuw gegraveerd. Maar dat gebeurde toen al niet meer zo uiterst gedetailleerd als in de 18e eeuw. Onderstaand een paar van die 19e eeuwse exemplaren waaronder exemplaren met als  hielmerk de gekroonde 65 en de gekroonde 73.


startpagina

vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels auteur