2x Germania Pax op Goudse kleipijpen en de Duitse oorlog van 1756-1763

Duitsland begon in het jaar 1756 een uitputtende oorlog en die duurde zeven jaren. In 1763 werd de vrede getekend en speciaal voor die gelegenheid (Vrede van Hubertusburg)  bracht een Goudse pijpenmaker een kleipijp uit. Overigens werden er voor die gelegenheid ook nog andere kleipijpen vervaardigd zoals die met de tekst FRIDRICH MAGNUS, een pijp ter ere van  Frederik de Grote (1712-1786), die vanaf 1740 koning van Pruisen was . Deze Frederik was ook in Holland populair en men noemde hem hier "der alte Fritz". Cees Faas heeft hier al eerder een leuk verhaaltje over geschreven wat te vinden is op de site van de Pijpelogische Kring Nederland.

      
18e eeuwse en 19e eeuwse Goudse pijpenkop. Het gaat om precies dezelfde mal maar de kleipijp is met 100 jaar verschil door twee verschillende Goudse pijpenmakers  uitgebracht. Aan de ene kant een enkele adelaar en aan de andere kant een dubbele adelaar. Op een lint de tekst Germaniae Pax. Verder wordt een overwinningskrans vastgehouden en staat een zon afgebeeld.

                                                                         De Zevenjarige Oorlog
Gedurende de Zevenjarige Oorlog (1756- 1763) vonden in Duitsland talloze veldslagen plaats, met name tussen Pruisen en Oostenrijk. Aanleiding tot deze oorlog vormde de Pruisische inval in Saksen (1756), terwijl Frederik de Grote min of meer gelijktijdig SileziŽ was binnengevallen wat tot Oostenrijk behoorde. Een dochter van de Saksische keurvorst was getrouwd met de dauphin (troonopvolger) van Frankrijk. Frankrijk steunde dus Oostenrijk, evenals Rusland (Elisabeth). Engeland steunde Frederik
II met een oorlogssubsidie. In 1757 behaalde Frederik II overwinningen op de Fransen en de Oostenrijkers, in 1758 op de Russen. Toch verloor hij ook wel eens een veldslag. Nabij Torgau versloeg Frederik II in 1760 opnieuw de Oostenrijkers, zelf verloor hij daarbij 17.000 man. Aan Oostenrijkse zijde sneuvelden 15.000 soldaten. Rusland koos in 1762 onder Peter III de kant van Pruisen. Engeland en Frankrijk sloten onderling vrede, en Frederik de Grote bracht zijn leger weer  naar een sterkte van 100.000 soldaten. Uiteindelijk  werd in 1763 op het Saksische jachtslot Hubertusburg vrede gesloten tussen Pruisen, Oostenrijk en Saksen. Die was overigens uiterst ongunstig voor Maria Theresia, aartshertogin van Oostenrijk, koningin van Hongarije en Bohemen (1740-1780) en  Duits keizerin van Sachsen(1745-1765). SileziŽ werd n.l. aan Frederik de Grote toegekend.                


       
Herdenkingspijp uitgebracht in 1756 door de Goudse pijpenmaker Jan Pieterse Versluijs. Hielmerk Lam onder de boom. Op de hiel het bijmerk Stadswapen van Gouda. Deze kleipijp heeft een uiterst interessante geschiedenis want 100 jaar later na de productiedatum duikt de kleipijp weer op maar nu vervaardigd door P.J. van der Want. Dit bedrijf heeft de mal blijkbaar opgekocht van Versluijs en men heeft de pijp opnieuw in productie gebracht, vrijwel ongewijzigd van voorstelling. Onderstaand de 19e eeuwse pijpenkop. Bodemvondst polder Bloemendaal bij Waddinxveen.

      
In de 2e helft van de 19e eeuw is de Germanicae Pax pijp opnieuw geproduceerd uit de originele pijpenmal van Versluijs. En wel door het Goudse pijpenbedrijf van P.J. van der Want. De mal is door een graveur wel iets aangepast vanwege slijtage (men noemde dit ophalen van een mal). Kleine veranderingen o.a. van de zonnestralen en de hand die een krans vasthoudt  tonen dit duidelijk aan.  Ook het bijmerk het stadswapen van Gouda is iets aangepast. Bodemvondst Polder Achterwillens Gouda.

startpagina

vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels auteur