Vogelreis naar het eiland Lesbos Griekenland  10 t/m 17 mei 2013

Lesbos is een Grieks eiland ter grootte van de provincie Utrecht. Door veel vogelliefhebbers bezocht om de massale vogeltrek in het voorjaar. Met name in de omgeving van Skala Kaloni, een klein vissersplaatsje aan de zuidkant is het een drukte van je welste met vogels (en vogelaars) in de periode laatste week april t/m half mei. Met in de directe omgeving een paar belangrijke vogelgebieden zoals de zoutpannen, twee rivieren en het bekende inland lake met onder meer zijn woudaapjes en kleine waterhoentjes. 
Het was alweer de vierde keer dat we het eiland bezochten. Nu eens niet in de laatste week van april/begin mei, maar iets later n.l. van 10 t/m 17 mei 2013. Het eiland Lesbos wordt door zeer grote aantallen trekvogels tijdelijk bezocht op de terugtocht vanuit Afrika (via Turkije-Lesbos) naar het hoge noorden. Ze verblijven een paar dagen op Lesbos, eten zich vol, en vervolgen hun tocht naar het noorden. Het weekje Lesbos was ook nu weer zeer succesvol. Veel vogelsoorten werden gezien, maar toch minder grote aantallen dan in voorgaande jaren het geval was. Ruim 2000 foto's gemaakt waarvan een kleine greep wordt getoond op deze pagina.


Het eiland Lesbos; op zijn Grieks is het Lesvos.

Het dorpje Skala Kaloni, waar we in Appartmentencomplex Victor I verbleven (geen hoogbouw), is een absoluut authentiek Grieks vissersdorp gelegen in de baai van Kaloni in het zuiden van het eiland lesbos. Het dorp heeft een klein haventje en een prachtig strand. Het water is er ondiep, er zijn bijna nooit hoge golven, en op de stranden is mooi fijn zand. Alle faciliteiten zijn er te vinden maar alles is kleinschalig. Het strand wordt omzoomd door tamarisken (boomsoort). Er zijn verschillende restaurants langs de kust en rondom het dorpsplein, ook daar zijn een paar (kleine) supermarkten en een paar toeristenwinkeltjes te vinden. De plaatselijke bakker bakt nog net zo als een paar honderd jaar geleden. Zijn brood is echter niet te versmaden. De belangrijkste economische activiteiten van het dorp bestaat uit visserij. De vloot van kleine visboten is erg kleurrijk. Helaas bleek bij aankomst de al jaren in de haven aanwezige pelikaan, de lokale mascotte, te zijn overleden. Overreden door een motorrijder zo hoorden we.  

 

Limonos Klooster
Het enorme Limonos Klooster even ten noorden van Kaloni werd gesticht in 1523 en vormde tijdens de Turkse bezetting het intellectuele centrum van Lesbos. Het klooster heeft zich in de loop der tijden flink uitgebreid. Het binnencomplex van het klooster is volgens een eeuwenoude traditie verboden voor vrouwen. In het klooster zijn diverse musea gevestigd.

Het klooster van Limon (Moni Leimonos) is gelegen in het centrale deel van Lesbos, in het noordwesten van het dorp van Kalloni. Het is het grootste en meest imposante klooster op het eiland. Opgericht in 1526 door de aartsbisschop van Mithymna Ignatius Agalianos, functioneerde het tot Lesbos werd veroverd door de Ottomanen. De kerk van het klooster (ook wel "katholikon") werd gebouwd in 1523 en werd meerdere malen hersteld. Het werd gebouwd in zijn huidige vorm in 1795. Het interieur van de kerk is versierd met waardevolle fresco's, daterend uit de tweede helft van de 16de en de eerste helft van de 17e eeuw, die waren beschilderd met een speciale techniek, een kenmerk van de kerken op de berg Athos. Ook van grote waarde is het houtsnijwerk en vergulde iconendrager van de kerk.

Het klooster heeft een rijke bibliotheek, met ongeveer 5.000 volumes, daterend uit 1502 tot heden, met inbegrip van Byzantijnse en postbyzantijnse handschriften uit de 9de tot de 19de eeuw, manuscripten van patriarchen en en partners van de Sultan. Het oudste boek in de bibliotheek in het klooster is een 9e-eeuws evangelieboek. Het klooster herbergt ook een museum van kerkelijke kunst en folklore, tentoonstellen kerkelijke kruiken, Byzantijnse en postbyzantijnse iconen, een ornaat, alsmede andere uit hout gesneden voorwerpen en folklore. Het klooster heeft ook een geologisch museum, dat uniek is op het eiland en beschikt over geologische bevindingen en monsters van minerale en ertsafzettingen in Lesbos.


Toegangspoort van Klooster Limonos


Overzicht van het Klooster complex

Door zijn grootte is het totale complex met het Klooster ook interessant voor natuur. In de korte tijd dat we er waren ontdekten we het nest van een middelste bonte specht, zagen een steenuil, dwergooruil en verschillende Perzische eekhoorns. Rond het Klooster vlogen zwaluwsoorten als roodstuitzwaluw, boeren- en huiszwaluw. De pauwen die vrij rondlopen bij het Kloostercomplex zijn indrukwekkend zowel in uiterlijk als het geluid wat ze produceren. Er zijn foto's van gemaakt.

Dwergooruil en steenuil
     
Links: dwergooruil in een oude eucalyptusboom gefotografeerd nabij Kaloni.
Rechts: dwergooruil in een notenboom bij het klooster Limonos noordelijk van Kaloni.


Steenuil in een nisje van een muur van het
Limonos Klooster.


Steenuil in een acacia in bloei. Verbleef niet bij Klooster Limonos maar nabij een ander klooster wat we bezocht hebben.


Het meest opmerkelijke en mooiste zoogdier op het eiland is de Perzische eekhoorn (Sciurus Anomalus), die alleen 
op Lesbos voorkomt en nergens anders in Griekenland. Deze Perzische eekhoorn daalt probleemloos van een muur 
van klooster Limonos.


Perzische eekhoorn langs een muur van klooster Limonos.


Een middelste bonte spechtenpaartje had een nest gemaakt in een elektriciteitspaal bij
het Klooster Limonos. De jongen werden druk gevoerd. De ouders vlogen af en aan met voer.

Pauwen bij Klooster Limonos

Er loopt een groepje pauwen vrij rond bij de gebouwen van Klooster Limonos.
Regelmatig wordt er een show gegeven door de mannetjes pauwen waaronder dit fraaie witte exemplaar.

Een ander mannetje toont zijn verenpracht om een vrouwtje te imponeren.
  
Close up verenkleed van een mannetjes pauw.
   
Links; close up kop witte mannetjes pauw. Rechts: close up kop vrouwtjes pauw.

Close up kop mannetjes pauw

 

Geschiedenis Lesbos
Lesbos, het grootste eiland van de Oost- Egeische eilanden, heeft een eeuwenoude en rijke geschiedenis. Het eiland was al bewoond in de Neolitische tijden en in de bronstijd. Op het eiland vestigden zich achtereenvolgens de Pelasgianen (1507 vc), de Achaenen (1391 vc) en de Aeoliers (rond 1100 vc). In de 7e eeuw voor Christus werd Lesbos een centrum van de filosofie en de kunsten. In de 6e eeuw voor Christus schrijft Sappho er haar gedichten al. In 497 vc wordt Lesbos veroverd door de Atheners, en wordt onderdeel van het Delische bondgenootschap. In 334 vc komt Lesbos onder Macedonische heerschappij, en na de dood van Alexander de Grote wordt het een stuk van het Egyptische Rijk. In 88 vc wordt Lesbos bezet door de Romeinen en na de val van het Romeinse Rijk door de Saracenen en daarna door de Byzantijnen. Tussen 1354 en 1460 nc viel het onder het bewind van Genua, waarna het werd veroverd door de Ottomanen, die pas in 1912 van het eiland werden verdreven.

 

Witwangstern
 
Witwangsterns rustend in de Eastern river nabij Skala Kaloni.


Witwangsterns rustend in de Eastern river.



Vliegende witwangstern boven de Eastern River bij Skala Kaloni.

 

Dwergstern


Regelmatig zagen we vissende dwergstern boven de zoutpannen nabij Skala Kaloni.

    
Een kleine fotoserie laat ik U zien.

Dwergstern biddend boven het water loerend naar visjes.

 

Steltkluut

Steltkluut met kuiken in de zoutpannen oostelijk van Skala Kaloni.

 
Steltkluut met vier kuikens.


Druk alarmerend toen er een paar geelpootzilvermeeuwen te dicht in de buurt kwamen van de kuikens.

 

Zwarte ooievaars

Vijf zwarte ooievaars. Er zaten in totaal maar liefst twaalf zwarte ooievaars op een gemaaid stuk grasland.
Omgeving zoutpannen nabij Skala Kaloni.

Sfeerfoto: blauwe reigers in een dode boom met eronder twee zwarte ooievaars die ook in de boom wilden zitten
maar de blauwe reigers verhinderden dat.

  

Zwarte ooievaars in de vlucht.

 

Spaanse mus

Badende spaanse mussen (mannetjes). Zeer algemeen op Lesbos. Ze zijn broedvogel.


Spaanse mus man in een vijgenboom.

 

Baardgrasmus

Baardgrasmus: mannetje. Ze zijn echt niet zeldzaam op Lesbos. Maar het fotograferen ervan is een ander verhaal. 
De periode van zang was zo goed als over dus het fotograferen van een zingend mannetje in de top van een struik lukte niet. 
We hadden het geluk een paartje aan te treffen met pas uitgevlogen jongen die in een struik zaten. De ouders hadden het zo 
druk met zoeken naar voer voor de jongen dat ze geen aandacht aan ons besteedden. Zowel de man als de vrouw konden 
worden gefotografeerd.


Baardgrasmus: mannetje.


Minder opvallend het vrouwtje van de baardgrasmus.

 

Balkan gele kwikstaart

Vrouwtje Balkan gele kwikstaart verorbert een rups.
De eerste twee dagen tijdens ons verblijf op Lesbos zagen we nog een tiental Balkan gele kwikstaarten langs 
de Eastern River. De doortrek van gele kwikstaarten was blijkbaar al ten einde want na die twee dagen hebben we
geen enkele gele kwikstaartsoort meer gezien m.u.v. van de grote gele kwikstaart. Ook citroenkwikstaarten
hebben we niet gezien. Trouwens, ook roodkeelpiepers die we eind april soms massaal zagen hebben we
nu helemaal niet gezien. Die waren blijkbaar al eerder noordwaarts weggetrokken.


Mannetje Balkan gele kwikstaart.

 

Bijeneter

Op diverse plaatsen bijeneters gehoord en gezien waaronder een flink aantal langs de Eastern River nabij Skala Kaloni. 
Ze begonnen nu pas met nestelen.

 

Rüppels grasmus

Rüppels grasmus gefotografeerd op de welbekende plek nabij Petra langs de kust.

 

Schildpadden

Zwemmende schildpad spec. met eronder visjes (voorntjes).


Zwemmende roodwangschildpad in een kraakhelder riviertje.

 

Zwartkopgors

Zwartkopgors zingend op elektriciteitsdraad


Zwartkopgors zittend op een overjarige stengel. Tegenlichtopname.


Zwartkopgors zittend tussen de bloemen van  oleander in bloei.

 

Strandplevier

Strandplevier. Gefotografeerd bij de zoutpannen westelijk van Polichnitos.

 

Casarca
 
Hoog in de bergen van Lesbos troffen we af en toe een paar casarca's aan. Ze broeden er ook.

 

Turkse boomklever
 
Een bezoek aan Lesbos kan niet zonder langs te gaan bij de (bekende) broedplaats(en) van turkse boomklevers.

We hadden het geluk een broedplek te vinden in de stomp van een oude boom. De ouders vlogen
regelmatig aan met voer voor de jongen en trokken zich weinig aan van onze aanwezigheid.

 

Kleine strandloper en kemphaan

Kleine strandloper en vrouwtjes kemphaan. Omdat we wat later in het seizoen waren was het massale tijdelijke verblijven van steltlopers 
in rivieren die jaarlijks plaatsvindt al voorbij. Poelruiters hebben we zelfs helemaal niet gezien. Wel waren bij aankomst op 
10 mei 2013 nog vele tientallen bosruiters aanwezig maar die waren na een paar dagen (op een enkeling na) ook verdwenen. 
Maar in de zoutpannen nabij Skala Kaloni verbleven nog wel grote groepen strandlopers bestaande uit kleine strandlopers, 
krombekstrandlopers en kemphanen. We zagen zelfs nog enkele Temminks strandlopers.

 

Woudaapjes

Lesbos is het eiland bij uitstek om in het voorjaar woudaapjes te zien. Hier twee vrouwtjes vissend langs de Eastern River 
nabij Skala Kaloni. We hadden dagen dat we verspreid langs de rivier 10 woudaapjes zagen. Vooral tegen de avond
kwamen de kleine reigertjes wat meer uit de dekking en waren mooi zichtbaar.


Woudaap vrouwtje langs de Eastern River oostelijk van Skala Kaloni. 



Woudaap vrouwtje speurt de omgeving af naar een prooi..



Woudaap vrouwtje pakt in een flits een prooi. Het bleek (volgende foto) een kikkervisje te zijn.



Woudaap vrouwtje met gevangen prooi, een kikkervisje.


Woudaap mannetje zit te loeren naar een prooi.


Woudaap vrouwtje vliegend boven de Eastern River nabij Skala Kaloni.

 

De beste tijd voor vogelfotografie op Lesbos
Het toeristenseizoen op Lesbos begint pas rond 20 april hetgeen betekent dat U dan pas terecht kunt voor Uw verblijf in hotels of appartementen (in Skala Kaloni). Mijn ervaring is dat de grootste aantallen trekvogels eind april aanwezig zijn hoewel dit sterk afhankelijk is door weersinvloeden zoals temperatuur en hoeveel water er in de rivieren staat. We hebben tijdens ons verblijf in de periode 10-17 mei 2013 een aantal soorten nauwelijks gezien of volledig gemist die we tijdens bezoeken eind april wel zagen zoals roodkeelpieper, citroenkwikstaart, balkan gele kwikstaart en wielewaal. Ook was er in mei veel minder zang omdat veel broedvogels al nestelden of zelfs al jongen hadden. Ook de aantallen van steltlopers waren in mei 2013 veel minder. Geen poelruiters, sporenkieviten en vorkstaartplevieren omdat de moerasjes al grotendeels opgedroogd waren. Nog wel bosruiters, kemphanen, krombekstrandlopers, kleine strandlopers, strandplevieren en een enkele Temmicks strandloper gezien, de meeste in rivieren en twee zoutpangebieden die we hebben bezocht. Kleine plevieren broeden in kleine aantallen en die alarmeerden omdat er nesten in de buurt waren. Wel zagen we behoorlijke aantallen zwarte ooievaars in mei waaronder een groep van maar liefst 12 stuks. Ook in mei nauwelijks zwarte ibissen. We hebben er maar een gezien. De rosse spreeuwen waar we in mei op hoopten lieten zich niet zien. Na ons vertrek op 17 mei bleek dat  de eerste exemplaren op het eiland aankwamen. Verder was er nauwelijks verschil tussen de aantallen woudaapjes die we eind april op Lesbos zagen en in mei. Het aantal woudaapjes was in mei zelfs eerder hoger dan eind april. We hadden in mei dagen van wel 10 stuks. Een opvallend gemis in mei was ook nog het klein waterhoen, een soort waar je overigens een beetje geluk mee moet hebben om hem te zien. Ook witwangstern en witvleugelstern waren in mei aanwezig bij de zoutpannen en op de Eastern River nabij Skala Kaloni, wel in kleinere aantallen dan we gewend waren eind april.

Meer weten over vogels op Lesbos klik op: www.lesvosbirding.com 

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen