8 Januari 2012            Vogelreis Portugal Algarve december 2011

Van 19 december 2011 t/m 2 januari 2012 op vakantie naar de Algarve in Portugal geweest. Allereerst om te genieten van het mooie weer (geen wolkje gehad en uiterst aangename temperaturen van tussen de 16 en 20 graden). Maar ook een belangrijk doel van de reis was het bezoeken van een paar natuurreservaten tussen de stad Faro en Villa Real de Santo Antonio aan de oostkant van de Algarve. Ik verbleef in Monte Gordo. Deze toeristenplaats, waar veel Engelsen en Nederlanders hun vakantie plegen door te brengen of te overwinteren, ligt vlak bij de grens met Spanje langs de rivier de Guadiana, en vormde een goede uitvalbasis om daar vanuit de reservaatgebieden in de kuststrook te verkennen en excursies te maken wat verder het Portugese binnenland in.

Ongeveer de helft van mijn verblijf heb ik doorgebracht in een natuurreservaat in de omgeving van Castro Marim-Villa Real de Santo Antonio. Een schorrengebied wat onder invloed staat van eb en vloed vanuit de aangrenzende Atlantische Oceaan. Het gebied kent delen met natuurlijke schorren met verspreid liggend zoutwaterkreken, maar er zijn ook een aantal kunstmatig aangelegde waterbekkens die in gebruik zijn voor zoutwinning. Een groot deel van het gebied wordt extensief begraasd met vee. Voor steltlopers en plevierachtigen is het een uiterst belangrijk overwinteringgebied. Maar ook reigerachtigen, lepelaars en eendachtigen verblijven er in groot aantal. 



Kaartje met de ligging van het reservaat waar veel van de vogelwaarnemingen zijn gedaan en foto's gemaakt

 



Een andere kaart van het reservaat. Nu met wandel- en fietsroutes er op.


Foto genomen vanaf een uitzichtpunt bij het voorlichtingcentrum. Op de achtergrond de aanloop van 
brug over de rivier de Guadiana, de verbindingsweg tussen Portugal en Spanje.

Overzicht van het reservaat. De opgeworpen grondwal op de achtergrond heeft te maken 
met zoutwinning die nog plaats vindt in het gebied.

Broed- en voedselgebied van o.a. steltlopers en plevieren. In vrijwel ieder moerasje liepen wel 
voedselzoekende steltkluten.

 

Monte Gordo

Het zandstrand en op de achtergrond het toeristenplaatsje Monte Gordo.
   
Een van de vele appartementen in Monte Gordo. Op de voorgrond een parkje met palmen. Het complex heeft maar liefst 18 verdiepingen met uitkijk vanaf het balkon op het strand en over de Atlantische Oceaan. 
Vooral Engelsen hebben zo'n appartement in eigendom. Een deel wordt verhuurd.

 


Steltlopers, plevierachtigen en reigerachtigen in het schorrenreservaat
In het reservaat kom je vele honderden steltlopers en plevieren tegen tezamen met reigerachtigen.
Soms in groepen maar veel exemplaren zoeken solitair voedsel . Alles bij elkaar vormt het gebied een belangrijk overwinteringgebied hetgeen in belangrijke mate wordt veroorzaakt door de eb en vloedbewegingen.
Met name de waarneming van een groep van ongeveer 75 "Hollandse" grutto's was een hoogtepunt voor mij.

Watersnip voelt zich onbespied en veilig achter een onbetekenend takje. De snip dacht eerst dat deze dekking voldoende was om niet op te vallen. Maar het klikken van de camera (afstand tot de snip was ongeveer 4 meter) was voldoende reden om via de voor snippen kenmerkende manier als een speer in een rechte lijn weg te vliegen.

Watersnip


Watersnip doodstil zittend om maar niet op te vallen

Watersnip verscholen tussen de vegetatie.

Grutto en watersnip foerageren gezamenlijk.


Groenpootruiters komen met vele tientallen voor.


Een 50-tal flamingo's verbleef in het reservaat.


De meeste ooievaars waren zuidwaarts vertrokken. Zo af en toe kwam ik er toch nog een paar tegen.

Twee tureluurs laten zien dat ze heel goed kunnen zwemmen.

Maar ruzie maken kunnen ze ook.

 

Zoet water: drinkende en badderende vogels
Zoet water in een gebied waar vrijwel alleen zout water voorkomt is zeer aantrekkelijk voor vogels. Ik vond een plekje vlak langs de weg waar zoet kwelwater opborrelde vanaf een heuvel in de buurt. Steeds zag ik vogels aanvliegen die kwamen drinken of er een bad namen. De auto er vlak bij gezet en het was niet nodig om lang te wachten. Diverse vogelsoorten zoals watersnip, oeverloper, kneu, putter, Europese kanarie, vink, grauwe gors, gras- en waterpieper, witte kwikstaart, rietgors, blauwborst, tjif-tjaf, roodborsttapuit en kuifleeuwerik bezochten het plasje. Een kleine zwartkop kwam ook maar die had mij door en liet zich niet verschalken op de foto. Diverse van de genoemde vogelsoorten konden wel  worden gefotografeerd. 
   
Links: het slenkje waarin zich zoet water bevond.
Rechts: Een zich wassende mannelijke kneu mooi met rode borst.

Vrouwtje kneu.



Het mannetje van de Europese kanarie. Een uit een groep bestaande uit ongeveer 50 exemplaren die inviel bij de drinkplaats.
Maar ze waren uiterst alert en moeilijk te fotograferen.

Vrouwtje Europese kanarie.



Een minder algemene soort die zich liet zien. Ook een waterpieper vertoonde zich op de drinkplaats.



Close up van een graspieper.


Nog een close up van een graspieper.



Tjif-tjaffen overwinteren massaal in Portugal. Het wemelde overal van voedselzoekende tjif-tjaffen in de gebieden 
die ik heb bezocht. Er was geen verwarring mogelijk met fitis want deze soort overwintert in Afrika. Trouwens, de zwarte 
poten zijn ook een goed kenmerk.

Tjif-tjaf die zich aan het wassen is in het zoetwaterpoeltje waar ook veel andere vogelsoorten 
kwamen drinken of zich wasten.

 
De roodborsttapuit is samen met de kuifleeuwerik de algemeenste vogel van het Portugese landschapsgedeelte 
wat ik heb bezocht. 
Linker foto: mannetje roodborsttapuit op de uikijk naar een prooi. Vooral rupsen werden gepakt.
Rechter foto: vrouwtje roodborsttapuit wat zich aan het wassen is in het zoetwaterplasje.


    
Een witte kwikstaart kwam iedere dag een paar keer drinken en daarna werd een uitgebreid bad genomen. Hier vliegt de kwik na het badderen weer weg.



De kuifleeuwerik is na de roodborsttapuit zo'n beetje de meest algemene soort die voorkomt in en rond het schorrengebied. Verschillende exemplaren waren al druk bezig met de zang.

 

Blauwe eksters
Een groep van zo'n 50 blauwe eksters zwierf rond in het heuvelgebied noordelijk van Monte Gordo. Ik kwam de vogels vrijwel dagelijks tegen maar het fotograferen er van was een andere zaak. Ze waren nogal schuw.

Twee van de uit ongeveer 50 exemplaren bestaande groep blauwe eksters die ik vrijwel dagelijks tegen kwam.
   


Lijst van waargenomen vogelsoorten

blauwborst ijsvogel roodborsttapuit
blauwe ekster jan van gent rosse grutto
blauwe reiger kauw rotszwaluw
boerenzwaluw kemphaan scholekster
bontbekplevier kievit slobeend
bonte strandloper klapekster sperwer
bruine kiekendief kleine mantelmeeuw spreeuw
cetti´s zanger kleine zilverreiger steenloper
dodaars kleine zwartkop steltkluut
drieteenstrandloper kluut strandplevier
ekster kneu tafeleend
Europese kanarie koereiger tjiftjaf
flamingo kokmeeuw torenvalk
fuut koolmees tureluur
geelpootmeeuw krakeend turkse tortel
geoorde fuut kramsvogel vink
graszanger krombekstrandloper visdief
grauwe gors kuifleeuwerik vlaamse gaai
griel lepelaar waterhoen
groene specht meerkoet waterpieper
groenling merel watersnip
groenpootruiter oeverloper wintertaling
grote bonte specht ooievaar witgatje
grote stern putter witte kwikstaart
grutto regenwulp wulp
havikarend reuzenstern zilverplevier
hop rietgors zwarte roodstaart
houtduif rode patrijs zwarte ruiter
huismus roodborst  zwarte spreeuw
zwartkop

 

Koereigers
Vooral op pas geploegde akkers liepen soms vele tientallen koereigers voedsel te zoeken. Een 10-tal koereigers verbleef dagelijks in de buurt van een kudde vee die het schorrengebied afgraasde. Het was vermakelijk om te zien hoe de reigertjes gebruik maakten van het vee bij het zoeken naar voedsel. Door het rondstappen en grazen van de koeien vlogen allerlei insecten op die vervolgens de prooi vormden van de koereigers die in de buurt van de koeien liepen. De koereigers verdwenen tegen de avond weer om elders te gaan overnachten.



Koereiger zittend op de rug van een koe in afwachting tot het moment dat de koe gaat grazen.
       
Links: koereiger voedsel zoekend in een bloemrijk stukje grasland. 

Koereiger blijft dicht in de buurt van de kop van de grazende koe.

Koereiger in een zeer oplettende houding gericht op zich vertonende insecten.

Voedselzoekende koereiger.

Koereiger houdt bij een grazende koe in de gaten of er insecten zijn te versmaden.

Hier is het nog vroeg in de morgen. De koereigers zijn teruggekeerd vanuit hun slaapplaats. Het vee is nog niet actief met grazen. De koereigers wachten het moment af dat het vee zich gaat verplaatsen om te gaan grazen.

Koereiger in een bloemrijk stuk grasland.

 

Hoppen
Vrijwel elke dag kwam ik wel een of meerdere hoppen tegen of hoorde ik het specifieke hoepoe-hoepoe geluid.
  
Een hop vroeg in de ochtend voedselzoekend in een veld van overwegend een kamillesoort. 
De bloemblaadjes hebben zich nog niet geopend. Dat gebeurde zo van ongeveer 10 uur af.
   
Een hop die vliegt kan bijna niet met een andere vogelsoort worden verward.

Deze hop zit zich in het ochtendzonnetje op te drogen na voedsel te hebben gezocht in
een grasland waarvan de vegetatie nog kletsnat was door de ochtenddauw.

 

Geelpootmeeuw en reuzenstern
         
Geelpootmeeuw nog in zomerkleed. Mist het grijs aan de kop wat deze soort normaal gesproken wel 
heeft in het winterkleed.

Het licht aan de Algarve was met dat als maar mooie zonnige weer heel hard. Om te fotograferen geeft dat heel wat problemen om een goede belichting te krijgen. Vooral bij vogels met een combinatie van wit en zwart zoals bovenstaande geelpootmeeuw is dat een probleem. Hier heb ik 2/3 stop onderbelicht.


Kleine mantelmeeuwen op het strand (Baltische vorm).


Reuzenstern
Een bijzonder verhaal over de reuzenstern. Op de 1e dag van mijn verblijf in Portugal bezocht ik de haven van het dorpje Villa Real de Santo Antonio. Bij het uitstappen uit de auto viel mij gelijk een grote stern op. Het bleek een reuzenstern te zijn die zich concentreerde op een grote school vis die aan de oppervlakte zwom vlak bij de pijp van de uitlaat van het stadsriool. De reuzenstern was druk aan het jagen op die vis (samen met grote sterns) en trok zich van mijn aanwezigheid niets aan. Kon er een leuke serie foto's van maken. Heb de reuzenstern de dagen er na  jammer genoeg niet meer terug gezien.

Jagende reuzenstern.

 

Graszanger
      
Graszangers (we hebben er sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw ook een paar broedvogels van in Nederland) waren betrekkelijk algemeen. Ik zag ze vrijwel overal. Maar het fatsoenlijk fotograferen ervan was een hele andere zaak. Uiteindelijk lukte het mij om deze soort vanaf een paar meter afstand vast te leggen. Helaas niet mooi op de top van een struikje zoals ik graag wilde maar op de spijlen van een afrastering.

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen