Zomerperiode (augustus 2013)           
Planten in het het Groene Hart  

Plantenfotografie

Het is op dit moment een rustige tijd voor de vogels. De meeste vogels hebben gebroed en de jongen zijn uitgevlogen. Veel vogelsoorten (o.a. mijn favoriet de grutto's) zijn al weer vertrokken naar zuidelijke oorden. Maar het Groene Hart heeft veel meer te bieden dan vogels. Het unieke landschap, de planten- en insectenwereld, zoogdieren en de indrukwekkende cultuurhistorie. Als ik op pad ben probeer ik al die zaken fotografisch vast te leggen. Deze keer laat ik U iets uit de plantenwereld zien en wel verschillende plantensoorten van de moerasflora. Verschillende gefotografeerd op drassige plekken langs de oevers van boerensloten. Vooral graslandoevers waar aan agrarisch natuurbeheer wordt gedaan herbergen soms nog een leuke flora.

Moerasandoorn en bosandoorn 

   
Moerasandoorn(stachys palustris).

Omdat Moerasandoorn goed aangepast is aan voedselrijke omstandigheden komt de soort steeds vaker voor op sterk bemeste akkers, zoals ma´sakkers. Moerasandoorn is een soort die bezocht wordt door bijen en hommels, die ook voor de pollenoverdracht en dus de bevruchting zorgdragen.Moerasandoorn is vanouds een medicinale plant die aan slootkanten en in moerassen groeit maar ook in akkerland en in tuinen, in het grootste deel van Europa. De bladen hebben ontsmettende eigenschappen en worden al eeuwenlang gebruikt voor het verbinden van wonden en om het bloeden te stoppen.


  
Bosandoorn (stachys sylvatica)

De bosandoorn groeit op beschaduwde plaatsen in met name bossen en onder heggen en struwelen. Bij kneuzing van de plant scheidt deze een onaangename geur af. De bladeren van bosandoorn zijn langgesteeld, eivormig en gekarteld en gezaagd. Werd vroeger wel gekweekt om zijn wondhelende eigenschappen (vandaar ook de Engelse naam Woundwort). Zonder bloemen lijkt de plant veel op de brandnetel en kan evenals de brandnetel via uitlopers aardig woekeren. Dat woekeren is simpelweg in te dammen door die uitlopers telkens weg te halen.

 

Watermunt (mentha aquatica)
  

Watermunt houdt in tegenstelling tot akkermunt van natte voeten. Deze soort is niet zeldzaam in slootkanten, tenminste als een oever 
niet al te intensief wordt bemest.

 

 

Moeraswederik


Moeraswederik (Lysimachia thyrsiflora).

Moeraswederik is een middelhoge, onvertakte moerasplant die ik de laatste jaren op steeds meer vochtige plaatsen in zowel agrarische graslanden als in reservaten in het Groene Hart tegenkom. Deze voorzomer bloeier behoort, naast de wilde kievitsbloem, tot mijn meest favoriete plantensoorten. De bloemen zijn verenigd tot dichte goudgele op wilgenkatjes lijkende trosjes. Het extensiveren van het slootkantbeheer de laatste jaren is de oorzaak van het steeds meer verschijnen van deze plantensoort in oevers van agrarische percelen waar aan slootkantbeheer wordt gedaan. Ook in reservaatgebieden doet deze plant het uitstekend. Ze worden soms ook te koop aangeboden in tuincentra. Moeraswederik groeit in zijn natuurlijke milieu vrijwel altijd samen met zeggensoorten als scherpe- tweerijige, zwarte- dan wel oeverzegge en de grassoort reukgras. Ook op plaatsen waar veel gele lis groeit is deze plant te vinden.


 

Boezemland in de polder Stein Zuid gemaaid; de waterstand omhoog gebracht

Een hoge grondwaterstand heeft landbouwkundig gezien een groot nadeel. De zware landbouwmachine's kunnen zachte bodems moeilijk berijden zonder insporing en dat bleek maar weer eens op het (voormalige) boezemland in de polder Stein. In eigendom en beheer bij de Gemeente Gouda. Gemaaid op 5 juli 2013 maar delen van het terrein waren zo nat dat de maaimachine er niet kon maaien zonder de bodem ernstig in te sporen. Dat waren precies de plekken waar op dat moment nog veel orchideeŰn (breedbladige orchis) in bloei stonden. Dus is het gewas blijven staan en zal wellicht op een ander moment als het wat droger is of bij een 2e maaibeurt wel worden gemaaid. Verschillende kieviten en een scholekster, die in een aan de andere kant van de Steinse Dijk liggend snijmaisveld hebben gebroed, zijn met hun kuikens naar het zo hier en daar plasdras staande boezemland vertrokken. Ze hadden het er erg naar hun zin constateerde ik.

   
Boezemland in de polder Stein Zuid nabij het voormalig stoomgemaal gemaaid op 5 juli 2013.
Blijkbaar was een flink deel van het terrein te nat om te maaien, vandaar het maaipatroon met delen die wel gemaaid 
waren en ongemaaide delen.


Het boezemland op 15 juli 2013. Gemaaid en afgeruimd maar een flink deel van de vegetatie is ongemaaid gebleven vanwege 
de nattigheid van het terrein. Goed te zien aan een greppel die vol water staat.


De grondwaterstand op het boezemland is kunstmatig flink omhoog gebracht. Moeilijk om te maaien zoals bovengaande foto's 
laten zien maar gunstig voor de verschillende paartjes kieviten met kuikens en een scholeksterpaar met twee kuikens.
Zij kwamen vanuit het over de Steinse Dijk liggende snijmaisveld met de kuikens naar het drassige boezemland.

Meer lezen over het (voormalig) boezemland in de polder Stein Zuid: klik hier

 

Uniek: roggeteelt in de Krimpenerwaard
       
Roggeakker langs de Kadijk Oost bij Bergambacht op 5 augustus 2012 met op de voorgrond hanenpoot
.
 
Aartjes van hanenpoot zijn in het vroege stadium lichtgroen en worden in de loop van de bloei paarsachtig.

Op een van mijn fietstochten  door de Krimpenerwaard begin augustus 2012 belandde ik op de Kadijk Oost, een Tiendweg, nabij Bergambacht o.a. genietend van de vele brede sloten begroeid met krabbenscheer. Verrassend was het om in dit venige landschap plotsklaps een graanakker tegen te komen begroeid met rogge. Snijmais kom je regelmatig tegen waaraan naar ik begrijp de Provincie Zuid-Holland beperking wil op gaan leggen i.v.m. de versnelde bodemdaling als gevolg van het ploegen van de veenbodem. Het verbouwen van graan in de Krimpenerwaardse veengrond had ik tot nu toe nooit eerder geconstateerd, maar het is blijkbaar geen probleem want het gewas stond er prima bij. De rogge groeide aangrenzend aan een maisperceel en zal naar ik aanneem geoogst zijn als veevoer tezamen met de mais.

Bij akkerbouw horen akkerkruiden en al direct viel me hanenpoot op, een grasachtige die in Nederland vrij algemeen voorkomt op o.a. akkers. In wegbermen, langs het spoor en op plekken die regelmatig verstoord worden door b.v. vergraving kom ik deze soort (niet zeldzaam in het Groene Hart rond Gouda-Reeuwijk) regelmatig tegen.

 

Dubbelkelk(Picris echioides)


Bij een bezoekje aan de Goudse heemtuin kwam ik een leuke plantensoort tegen n.l. dubbelkelk. Het betreft hier echter geen natuurlijke groeiplaats. De soort is hier aangeplant tezamen met andere zadenmengsels. 
Dubbelkelk is plaatselijk vrij algemeen in Zeeland en aangrenzende gebieden en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg en in het rivierengebied. Elders is deze composiet zeer zeldzaam of ontbrekend.


Deze herfsttijloos (Colchicum autumnale) op de Goudse heemtuin heeft de bloemblaadjes wel 
heel mooi dubbel uitgespreid. Het betreft hier w.s. een cultivar. De opbouw van de bloemen doet een beetje 
denken aan die van een woestijnroos. Foto: 4 november 2011

 

Goudknopjes floreren in polderreservaat Stein

Massaal groeiend, goudknopjes. 6 juni 2012 polder Stein

Ineens stonden ze er in 2011. Bij en rond de plasdras in de polder Stein in Reeuwijk. Duizenden goudknopjes (Cotula coronopifolia). Direct al met een grote groeiplaats van dit plantje wat niet in Nederland thuishoort maar oorspronkelijk afkomstig is uit Zuid-Afrika. De groeiplaats heeft zich inmiddels al weer verder uitgebreid en beslaat honderden vierkante meters. Opvallend is dat het goudknopje samen groeit met waterpostelein (Lythrum portula (Peplis portula). Deze twee plantensoorten zijn polder Stein binnen gekomen via zaadjes die door vogels zijn meegebracht aan poten, vleugels of in de uitwerpselen. Beide plantensoorten hebben het op de groeiplaats naar hun zin hetgeen bewezen wordt door de forse uitbreiding er van. Ook in de zomer van 2013 kleurde de plasdras weer geel. Wel viel de plasdras half juli droog. Of de groeiplaats daar van te lijden heeft gehad zal het voorjaar van 2014 laten zien. 

 
Foto links: overzicht groeiplaats goudknopje.
Foto rechts: close up goudknopjes en waterpostelein.

 

Zinkviooltjes, slanke sleutelbloemen en maarts viooltjes langs de Geul in Limburg
            
Linker foto: Zinkviooltje (Viola lutea subsp. calaminaria) groeiend langs de Geul in Limburg. Deze plant heeft zich 
aangepast aan een overmaat aan zink,  afkomstig van oude storthopen van vroegere mijnbouwbedrijven.

Rechter foto: Slanke sleutelbloem (Primula elatior).


Foto's gemaakt in het voorjaar tijdens een paar wandeldagen in Zuid-Limburg. 

  
Linker foto: Een zijarm van het riviertje de Geul nabij Valkenburg. Op de achtergrond groeit maretak in een boom. 

Rechter foto: Maarts viooltje (Viola odorata)

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen