10 april 2013            Koudeperiode van maart 2013 achter de rug

Afwijkend voorjaar en hoe de natuur daar op heeft gereageerd.

Het ligt weer achter ons mogen we hopen. Een voorjaar dat we niet snel zullen vergeten. Begin maart een paar dagen met bijna zomerse temperaturen van bijna 20 graden boven nul. En vanaf de 3e week in maart bijna drie weken van bijzonder koud weer, droogte en een harde ijzige wind. De vogel- en plantenwereld raakte behoorlijk van slag. Dat was duidelijk merkbaar. De weidevogels leden flink onder de kou. Bevroren graslanden en kieviten, grutto's en scholeksters doken op de gekste plekken op om toch maar wat voedsel te bemachtigen. Blauwe reigers konden moeilijk voedsel vinden, een flink aantal heeft het niet gered, en ook in de al bewoonde kolonies zijn jongen gestorven door de extreme kou zo laat in het voorjaar. De plantenwereld is ook flink achterop geraakt. Diverse voorjaarbloeiers beginnen nu pas echt te verschijnen maar zijn wel een paar weken later dan normaal. Toch is de natuur  in staat zich goed te herstellen. De verwachtingen voor de komende week zijn goed dus kunnen we verwachten dat de lente met al zijn pracht en praal nu echt zal gaan losbarsten.

 

Blauwe reigers hebben flinke geleden van de kouperiode

Blauwe reiger op nest in een kolonie. Tal van nesten waren echter verlaten omdat de kuikens waren doodgegaan door de
vorst en siberisch koude wind. Misschien beginnen die reigers toch nog aan een vervolglegsel.

Geen visje te vangen. Dan maar op muizenjacht.

Deze blauwe reiger was op sterven na dood. Volledig uitgehongerd.
   
Links een dode reiger en rechts nog een close up van een nog levende reiger die echter ook snel daarna dood werd aangetroffen.

Het koude weer van de afgelopen tijd is niet ongemoeid aan blauwe reiger voorbij gegaan. Nogal wat exemplaren hebben het loodje gelegd doordat sloten bevroren waren en er blijkbaar onvoldoende voedsel kon worden bemachtigd. Ook de blauwe reiger kolonies werden getroffen door de strenge nachtelijke vorst in combinatie met een ijzige harde wind. Het lijkt erop dat nogal wat jongen dit niet hebben overleefd. Op de bekende kolonies zoals het Weegje en plas Elfhoeven bleken tijdens tellingen ook minder bewoonde nesten aanwezig te zijn. Vermoedelijk als gevolg van de extreme kou. 

 

4 April 2013. De eerste grauwe ganzen kuikens komen uit

De eerste grauwe gans met kuikens zag ik op 4 april 2013. Grauwe ganzen trekken zich er doorgaans niet veel van 
aan als het weer wat kouder is en beginnen gewoon te nestelen.

Op vier april 2013 zag ik het eerste grauwe ganzenpaar met kuikens. Vandaag 9 april 2013 telde ik verspreid door het Reeuwijkse Plassengebied vijf grauwe ganzenparen met kuikens. Of de ganzen door het langdurige koude weer wat later zijn begonnen met broeden durf ik niet te zeggen. Wat wel mogelijk meespeelt dat er minder ganzenkuikens worden geboren is de gerichte bestrijdingsactie welke is uitgevoerd in het Reeuwijk en omgeving om de eieren van grauwe ganzen te prikken. Er zijn ruim 1000 eieren geprikt van nesten. Daardoor komen de eieren niet uit. De maatregel is genomen om het grote aantal grauwe (zomer)ganzen terug te brengen.

    
Een zeer alerte grauwe gans met kuikens.


Pas geboren jonge grauwe gansjes. Op een eilandje op een van de Reeuwijkse Plassen. Foto: 9 april 2013.

Grauwe ganzen met kuikens in een grasland in de polder Reeuwijk. Het land nog zo kaal als een biljartlaken.
De grasgroei is nog niet op gang gekomen. Foto: 9 april 2013.

 

Voorjaarsflora laat zich steeds meer zien maar heeft wel een achterstand.
    
Op de linker foto een dotterpol met de bloemen nog in knop. Foto: 9 april 2013.
Op de rechterfoto dotterbloemen in de bloei. Foto: 4 april 2004.
  
Foto links: slanke sleutelbloemen staan nog maar aarzelend in de bloei. Heeft ook nog maar weinig steel. Foto: 7 april 2013
Foto rechts: slanke sleutelbloem volledig in bloei. Foto: 11 april 2010.

         
Op de foto links voorjaarshelmbloem met de bloemen nog in knop. Foto: 7 april 2013.
Foto rechts: voorjaarshelmbloem staat uitbundig te bloeien. Foto: 7 april 2010.

  
Foto links: zomerklokje alleen de bladen staan nog maar boven de grond. De bloemknoppen laten zich nog niet zien. 
Foto: 9 april 2013
Foto rechts: Zomerklokje in bloei. Foto: 16 april 2010.

   
Foto links: kievitsbloem in knop. Foto: 9 april 2013
Foto rechts: Kievitsbloem in bloei. Foto: 1 april 2012.

  
Foto links: Groot hoefblad wel boven de grond maar nog niet volledig in bloei. Foto: 9 april 2013
Foto rechts: groot hoefblad volledig in de bloei. Foto: 11 maart 2012

 
Het lenteklokje bloeit min of meer gelijk met sneeuwklokjes. Een belangrijk verschil met
sneeuwklokjes is de gele vlek aan het eind van de bloemblaadjes. Foto: 9 april 2013.

De temperaturen was gisteren 10 april 2013 nog wel iets te laag, maar dat weerhoudt niet planten die vroeg in het voorjaar bloeien bovengronds te komen en ook al te gaan bloeien. Ze brullen als het ware de grond uit indien het wat warmer wordt (hetgeen ook verwacht wordt). Klein- en groot hoefblad, speenkruid, maarts viooltje, voorjaarshelmbloem, madeliefjes, zelfs een enkele pinksterbloem heb ik al bloeiend waargenomen. Maar ze zijn beduidend later dan andere jaren hetgeen ik laat zien via een fotoserie vandaag gemaakt van een paar soorten en foto's van dezelfde soorten maar dan een paar jaar eerder gemaakt rond deze data.

 

Zomergasten zoals visdief en rietzanger beginnen weer terug te keren.

Vandaag mijn eerste visdief gezien en de eerste zingende rietzanger van dit voorjaar. Ook al zingende tjif-tjaffen, weliswaar een beetje aarzelend maar ze zingen wel. Fitissen daarentegen heb ik een paar zien scharrelen in struiken maar nog geen exemplaar horen zingen. Ook al zingende rietgorzen en nabij het Reeuwijkse Hout heeft een paartje halsbandparkieten een nest in een vorig jaar door  grote bonte spechten gebruikt nest. De weersvoorspellingen zien er goed uit. De lente komt er aan!!!!

   
De eerste visdiefjes zijn al weer gearriveerd in het Reeuwijkse Plassengebied.

 

Een zwaluw maakt nog geen lente, honderd stuks wel

Vandaag 9 april 2013 waaide het matig. Een graad of 6-7. Boven de Sloeneplas in het Reeuwijkse Plassengebied vlogen een 100-tal zwaluwen. Zo'n 70 boerenzwaluwen en de rest waren oeverzwaluwen. Druk aan het insecten vangen voor zover die daar vlogen want de temperatuur is nog steeds aan de iets te lage kant. Zo af en toe gingen groepjes zwaluwen uitrusten in een elzenstruikje. 



Negen boerenzwaluwen en vier oeverzwaluwen rusten uit op de takken van een elzenstruikje. 
Foto 9 april 2013 plas Sloene Reeuwijk.

 

Futenbalts

Bij de baltst hoort het eerst een tijdje ceremonieel kopschudden tegen elkaar, voorafgaand aan de pinquindans en paring.


Uitvoering van de prachtige pinquindans. Het aan elkaar tonen van nestmateriaal.


De paring gebeurt op het toekomstige nest (in aanbouw). Foto: 9 april 2013.

Al een paar weken zijn de futen aan het baltsen. Zelfs in de koudeperiode ging het ritueel van kopschudden door maar het enthousiasme om een nest te bouwen en eieren te gaan leggen werd toch door veel futenparen onderbroken. Maar nu het weer wat beter is geworden wordt de verloren tijd ingehaald zo lijkt het wel. Overal zie ik baltsenden futen die de pinquindans uitvoeren en druk aan het paren zijn. Ik heb er een paar foto's van gemaakt.

 

Toenemende aantallen broedende grote canadaganzen rond Reeuwijk

Vliegende grote canadaganzen

Brandganzen en grauwe ganzen broeden massaal op en rond de Reeuwijkse Plassen. Tot op heden valt het aantal broedende grote canadaganzen in de omgeving van Reeuwijk nog mee. Het gaat tot op heden om niet meer dan 10-15 broedparen. Het lijkt het er op dat deze soort aan het toenemen is want er worden in de polders rond Reeuwijk steeds meer waarnemingen gedaan van groepen ter grootte van 10-30 stuks. Westelijk van Schiedam in het Midden-Delfland gebied is de grote canadagans zeer talrijk. De jacht op deze soort is toegestaan tussen 1 augustus en 15 maart. 


Grote canadaganzen broeden wat later dan grauwe ganzen. De balts is al begonnen. Hier vindt wat gekrakeel plaats tussen
de grote canadaganzen om de gunst van een vrouw.

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen