2 december 2014  Geen strenge vorst in de komende winter?  De ijsvogel 
kan zich dan als broedvogel verder herstellen in het Groene Hart.

IJsvogels kunnen slecht tegen strenge vorst. Als sloten en plassen dichtvriezen kunnen ze geen vis vangen, want daarvoor hebben ze open water nodig. De laatste twee winters waren de winters zeer gematigd, het heeft amper of slechts kort gewinterd, dus waren er weinig slachtoffers, en dat is ook goed af te lezen aan het toenemend aantal broedparen in Nederland. 
Ook in het Groene hart rond Gouda- Reeuwijkse Plassen is de broedpopulatie weer aan het toenemen maar de stand heeft zich naar mijn idee nog steeds niet op het oude nivo van een aantal jaren geleden hersteld. Maar toch is situatie nu zo dat ik weer regelmatig een ijsvogel tegenkom, meestal als een blauwe flits langs vliegend of ik hoor het scherpe piepje als ze wegvliegen. Alleen heb ik dit voorjaar (2014) nog geen nestindicerend gedrag ontdekt in "mijn" struingebied. Ik zag wel regelmatig ijsvogels die verbleven bij een onbeschoeid stukje oever langs de Hollandsche Yssel tussen Gouda-Haastrecht, en in de naaste omgeving van het streekmuseum de Oudheidkamer in Reeuwijk, maar er werden geen broedindicerende waarnemingen gedaan. Wel heb ik elders in het Groene Hart een broedpaar kunnen volgen wat een nest had gemaakt in/tussen het wortelgestel van een oude populier die (met opzet) was omgetrokken met als doel om een broedgebied voor ijsvogels te realiseren. Geweldig, en succesvol dus.



IJsvogelvrouwtje (kenmerk roodgekleurde ondersnavel) zittend op een tak vlak voor het nest waar gebroed wordt.
Foto: 23 april 2014.

Overzicht van de nestplaats van een  ijsvogelpaartje wat mooi gevolgd kon worden zonder het risico
van verstoring. De ijsvogels trokken zich maar weinig aan van de diverse vogelaars die op een afstand 
van ca. 15 metervan het nest zaten en van langskomende wandelaars en fietsers. Als de ijsvogels aanvlogen gingen 
ze steevast eerst zitten op de stok links op de foto. Foto: 23 april 2014.


IJsvogelvrouwtje zittend op een tak vlak voor het nest waar gebroed wordt. Enkele seconden nadat deze foto werd 
gemaakt vloog ze op en verdween in de holte. Foto: 23 april 2014.


Vrouwtje ijsvogel met visje. Een blankvoorntje. Foto: 23 april 2014.

Wat in het bestaansleven van ijsvogels belangrijk is: het vinden van een geschikte broedplaats en de aanwezigheid aldaar van voldoende eten in de vorm van vis om de jongen te voeden. Voor het ijsvogelpaartje van bovenstaande foto's waren die omstandigheden ruim voldoende. De factor rust speelde blijkbaar een minder doorslaggevende rol want het nest lag niet ver langs een drukke autoweg waarlangs een druk bereden/belopen fietspad/voetpad loopt. Een wat oudere populier was afgelopen winter met opzet door de Gemeentelijke Plantsoenendienst omgetrokken met als doel om een goede broedplaats te maken voor ijsvogels. Die zouden dan in het zavelige wortelgestel moeten gaan broeden wat door het omtrekken van de populier was ontstaan. Om het nog aantrekkelijker te maken waren alvast in het zanderige kluitige wortelgestel verschillende gaten geboord zodat de ijsvogels een makkie zouden hebben met het gaan nestelen. Maar wat bleek. De kunstmatige nesten werden niet geaccepteerd en er werd een nieuw nest uitgegraven wat wel acceptabel was. Een paartje winterkoningen zag ook wel brood in zo'n voorbewerkt gat in en had er wel zijn nest in gemaakt.

 



IJsvogel spiedend op een tak naar prooi. Mooi is hier het azuurblauw te zien van de rug. Veel natuurliefhebbers vinden 
dat de ijsvogel tot de mooiste Inlandse vogel van Nederland behoort. Als een ijsvogels langs komt vliegen zie je meestal 
een blauwe flits langskomen, dat is het blauw van de rug wat zo opvalt.

IJsvogelwaarnemingen in het verleden: December 2007
In de 2e helft van december 2007 was er een korte periode van vorst. De meeste poldersloten en plassen vroren dicht. Er werd hier en daar zelfs al geschaatst. Op  december zat er een dichte laag (sneeuwachtige) rijp aan de bomen. Dat was een fotogeniek moment, wat was het landschap met die laag rijp prachtig. Maar toen werd ook al duidelijk dat ijsvogels het moeilijk kregen. De zandwinplas Broekvelden in Reeuwijk was gelukkig niet dichtgevroren. Langs de oevers verbleven toen maar liefst 10 stuks ijsvogels. Het betrof vogels die vanuit de hele omgeving naar de plas Broekvelden trokken omdat hier nog voedsel bereikbaar was. 


                          

                       
Een van de tien ijsvogels op een berijpte tak bij de surfplas Broekvelden op 21 december 2007

      
IJsvogel loerend vanuit een struik die boven het water staat naar een visje of andere prooi. 
Foto gemaakt op 23 december 2007. De rijp op de takken is inmiddels verdwenen.



Close up van ijsvogel. Dit is een 1e jaars exemplaar. Te zien aan de witte punt aan de snavel.
Foto's gemaakt in het Spookverlaat nabij Hazerswoude.



Een duik maken naar een prooi, meestal is dat een visje.

Zonder resultaat weer terug op de uitkijkpost.



Als er een prooi is gevangen, in dit geval een witvisje ook wel blankvoorn genoemd, wordt het visje eerst tegen 
de tak doodgeslagen en vervolgens opgegeten.



IJsvogel tussen het wuivende riet zittend (vandaar het wazige deel)  op een overjarige rietstengel spiedend naar iets eetbaars. 
Het 1e jaars exemplaar moest nog veel leren, veel van zijn pogingen om een visje te pakken mislukten.



Op een tak minuten lang afwachtend en rondloerend naar een prooi.
Op de foto hieronder kijkt de ijsvogel naar beneden en heeft iets in het oog.



Plotsklaps waren er zelfs twee ijsvogels aanwezig. Het bleek een oudervogel te zijn. Het 1e jaars jong (rechts) ging op 
dezelfde tak zitten en bedelde even om voer. Maar de oudervogel was daar niet van gediend.

Al in de 17e eeuw werden IJsvogels op antieke tegels afgebeeld. U kunt deze tegels zien door te klikken op hier

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen