homepage
12
Maart 2014            Aantalsontwikkelingen op een paar gruttoverzamelplaatsen 
                       
rond Gouda-Reeuwijk in het voorjaar 2014

Er komen steeds meer geschikte gebieden in het Groene Hart rond Gouda-Reeuwijk die dienen als gruttoverzamelplaats. Meestal gaat het om reservaatgebieden, maar soms wordt ook agrarisch grasland tijdelijk plasdras gezet voor grutto's en andere vogelsoorten. Al die plasdrasplaatsen is er oorzaak van dat er steeds meer spreiding lijkt te komen in de aantallen grutto's die op de verschillende verzamelplaatsen verblijven (en slapen). 

De belangrijkste gruttoverzamelplaats nabij Gouda was tot nu over een lange reeks van jaren het Weegje bij Waddinxveen. Dit voorjaar bleven de aantallen grutto's op het Weegje tot half maart veel lager dan in voorgaande jaren. Op 9 maart 33 exemplaren tijdens een avondtelling om 19.10 uur: waarnemer D. Benders. Vanaf de 2e helft van maart begon het er meer op te lijken.  Op 18 maart 2014 om 7.57 uur 284 exx.:waarnemer D. Huitzing). en op dezelfde dag om 17.40 uur waren 700 grutto's aanwezig(waarnemer P.P.Schets). De  lagere aantallen kan de volgende oorzaak hebben; op de verzamelplaats zijn in de zomer van 2013 alleen de droge delen van het plasdrasperceel  gemaaid waardoor nu op geschikte plasdrasdelen een hoge vegetatie staat. 
Ook andere gebieden worden door grutto's als verzamelplaats bezocht zoals de Voorofsche polder bij Waddinxveen, Zaans rietveld bij Alphen a/d Rijn, de Hooge Boezem bij Haastrecht, de Benschopper Boezem oostelijk van Haastrecht, gruttoverzamelplaats in poldertje Hoonaard in de polder Boven Haastrecht, Willescop bij Oudewater en de uiterwaard van de polder Stein Zuid nabij Hekendorp.

 

Reservaat polder Stein Noord.
   
Overzicht van het westelijk deel van reservaat Stein Noord in Reeuwijk. Een perceel grasland staat nu plasdras
wat komt door de aanleg van dammen met de bedoeling om het waterpeil in dit deel van het reservaat verder omhoog te brengen.
De vele meeuwen bewijzen dat er veel voedsel te vinden moet zijn.

Twaalf grutto's (waarvan elf op de foto) om 9.25 uur op geďnundeerd grasland in het westelijke deel in de 
polder Stein Noord op 24 februari 2014.


Plotsklaps vliegen de twaalf grutto's samen met de honderden aanwezige kokmeeuwen  op en verdwijnen in de verte.

 
Gruttotelling verzamelplaatsen polder Stein
Datum Tijdstip Stein Noord (west) Stein Noord (oost) Waarnemer(s): Bijzonderheden
23-feb-14 13.15 10 0 FM
24-feb-14 9.25 12 0 FM
24-feb-14 13.35 11 5 FM
25-feb-14 16.00 6 0 FM
26-feb-14 8.45 1 0 FM
26-feb-14 12.15 6 9 FM
27-feb-14 8.15 0 0 FM
28-feb-14 12.10 10 0 FM/DD
1-mrt-14 15.45 22 0 FM
2-mrt-14 13.20 37 0 FM
2-mrt-14 18.30 0 14 (slaapplaats) FM/HvG  
4-mrt-14 10.00 130 0 PS
5-mrt-14 12.15 170 0 FM
5-mrt-14 19.00 160 (slaapplaats,nee) 46 (slaapplaats) FM  
6-mrt-14 11.20 120 40 FM
6-mrt-14 15.40 180 40 FM/PS
7-mrt-14 8.35 70 13 FM
7-mrt-14 12.20 6 105 FM
7-mrt-14 18.50  0 22 (slaapplaats)  FM zie ook onderstaande tabel
8-mrt-14 11.40  85 185  FM/GP
9-mrt-14 9.45  2 88  PS
9-mrt-14 15.05  71 400  FM
9-mrt-14 19.05  1 355 (slaapplaats) FM zie ook onderstaande tabel
10-mrt-14 8.40  18  n.g. FM  
10-mrt-14 11.25  37  160. FM  
11-mrt-14 14.35  35  375 FM  
11-mrt-14 19.00  0  520 (slaapplaats) FM  
12-mrt-14 19.00  0  130 (slaapplaats) FM/HvG  
13-mrt-14 14.00  10  540 FM zie ook onderstaande tabel
16-mrt-14 15.20  0  140 FM zie ook onderstaande tabel
21-mrt-14 17.00  0  529 PS
21-mrt-14 19.30  0  650 (slaapplaats) PS
23-mrt-14 14.30  0  450 FM/PS
24-mrt-14 19.15  0  463 (slaapplaats) FM zie ook onderstaande tabel
25-mrt-14 8.25  0  37  FM
25-mrt-14 11.40  0  360  FM
25-mrt-14 14.10  0  120  FM
25-mrt-14 19.20  0  500 (slaapplaats) FM
30-mrt-14 20.21  0  120 (slaapplaats) HvG
1-apr-14 8.55  2  17 FM
1-apr-14 15.30  0  262 PS
2-apr-14 15.30  0  11 FM
9-apr-14 20.55  ?  47 (slaapplaats) HvG
10-apr-14 14.50  0  1 FM

Geel =avondtelling    Tellers: FM=Freek Mayenburg, HvG=Hans van Gasteren, 
                               PS=Pim Steenbergen, DD=Dorus Duits, GP=Ger Piket,
                               AD=Arie Dorsman, RvS=Rien van Straaten, TdG=Ton de Groot.

De eerste grutto(s) in de polder Stein Noord werd(en) gezien rond 20 februari 2014. Zij werden gemeld op www.waarneming.nl  De bekende gruttoverzamelplaats aan de oostkant van de polder Stein is tot begin maart nog amper bezocht. Wel toonden grutto's grote interesse voor een plasdrasperceel aan de westkant van de polder Stein. Een aantal graslanden heeft begin februari 2014 een hogere waterstand gekregen via de aanleg van verschillende nieuwe kleidammen. Daardoor is een perceel plasdras komen te staan en hier verblijven al een paar dagen (onregelmatig) grutto's. Tot zelfs 170 exemplaren op 5 maart 2014. Druk foeragerend op de natte graslanden waar nog flink wat voedsel aanwezig moet zijn. Het grasland werd tot voor kort nog agrarisch gebruikt en dat verklaart waarom er nog flink wat voedsel in de bodem zit. De grutto's slapen overigens (tot op heden) niet in dit plasdrascomplex.

5 maart 2014. Een avondtelling in de polder Stein Noord uitgevoerd. Op de plasdras aan de westkant zaten om 18.55 uur 160 grutto's als groep bijeen. Ik ging er vanuit dat ze hier zouden gaan slapen. Maar toen ik om 19.10 uur terugkwam van de telling aan de oostkant van de polder Stein waren ze verdwenen. Aan de oostkant zat een groep van 46 grutto's tezamen met ca.175 kieviten. Of de 160 grutto's van de westkant zich hebben aangesloten bij die groep of dat ze naar het Weegje zijn gevlogen is mij niet bekend.

6 maart 2014. Op de nieuwe plasdras in Stein West zaten om 11.20 uur 120 grutto's. Een groot deel van de vogels druk voedselzoekend. Tussen de grutto's een bonte strandloper. Op de oostelijke plasdras zaten ongeveer op hetzelfde tijdstip 40 grutto's als groep. De grutto's vertoonden hier geen foerageergedrag. Ook op de plasdras aanwezig een groep kieviten bestaande uit 140 exemplaren, en ertussen 20 goudplevieren.

11 maart 2014. Een opmerkelijk hoog aantal grutto's was s'-avonds aanwezig op de plasdras oost n.l. 520 stuks. De avond erop kwamen hier veel minder grutto's slapen n.l. maar 130 stuks. Dat betekent dat een fors aantal grutto's er die avond voor gekozen heeft om op een andere verzamelplaats te gaan overnachten.

16 maart 2014. Wat deze middagtelling opviel was dat er in tal van polders flink wat baltsende grutto's waren te horen en losse paartjes op de percelen. De voorbereidingen voor het komende broedseizoen zijn dus volop aan de gang.

25 maart 2014. Deze dag heb ik meerdere tellingen uitgevoerd. De meeste grutto's waren al in de vroege ochtend vertrokken. Tegen twaalven was een flinke groep bestaande uit 360 grutto's weer aanwezig op de verzamelplaats. Na de middag waren bijna alle grutto's weer vertrokken. Zo'n 500 stuks waren tegen de avond weer aanwezig om te komen slapen. Het grootste deel van de grutto's die kwamen slapen bestond uit 2-tallen, gepaarde vogels dus die al een broedterriorium hadden maar nog niet in de eifase zaten.

1-2 april 2014. De aantallen grutto's overdag aanwezig op de verzamelplaatsen nemen steeds verder af. In verschillende polders zijn flink wat gruttoparen aanwezig die baltsen en naar ik aanneem al begonnen zijn met nestelen. Binnen het werkgebied van de weidevogelgroep Haastrecht werd op 1 april zelfs al een gruttonest gevonden met vier eieren (mededeling W. Raateland). Helaas zijn er steeds meer polders of delen ervan waar amper of nauwelijks meer grutto's broeden. Door het mooie weer is de grasgroei al goed op gang gekomen. Het is niet te hopen dat de 1e maaisnede op agrarisch grasland gaat samenvallen als veel weidevogels nog aan het broeden zijn.

10 april 2014. In de namiddag de verschillende gruttoverzamelplaatsen bezocht. Wat opviel was dat er maar weinig grutto's aanwezig waren. Veel grutto's verblijven nu in het broedbiotoop en diverse paren hebben al eieren. Deze middag zag ik al 2 grutto's op het nest in het weidevogeldeel van de Benschopper Boezem terwijl verschillende andere paren ook duidelijk broedindicaties vertoonden.


6 maart 2014. Een groep van zo'n 180 grutto's loopt in de namiddag druk te foerageren op de westelijke plasdras in de polder Stein Noord. 
Tussen de grutto's een geringd exemplaar met geel-rode pootringen (grutto linksonder). Foto gemaakt met Canon telelens 300 mm.



Nog een foto van de grutto met geel-rode pootringen maar nu wat verder uitvergroot.


Alle 180 grutto's gingen op de vleugels toen een slechtvalk zich liet zien. Ook een van de twee aanwezige bonte strandlopers 
(nog in winterkleed) vloog met de groep grutto's mee.


Het voorjaar komt er aan. De voorspellingen voor de komende week zijn lente-achtig. Het eerste kievitsei is al weer  op 5 maart 2014 gevonden in Gelderland in de buurt van Zaltbommel. Vandaag 6 maart 2014 zag ik ook dat de eerste tureluurs al weer op de oostelijke plasdras in de polder Stein Noord aanwezig waren. Ook waren kemphanen op trek al aanwezig op de oostelijke plasdras. Opmerkelijk veel wintertalingen trouwens op die datum. Maar liefst 60 stuks.
Stein Noord plasdras west en oost (watervogeltellingen)
Soort 6-mrt-14 7-mrt-14 9-mrt-14 13-mrt-14 16-mrt-14 24-mrt-14
Grutto 180 111 471 540 140 463
Goudplevier 20 6 3 3 3 0
Bonte strandloper 2 1 0 1 35 2
Krombekstrandloper 0 0 0 1 0 0
Kleine strandloper 0 0 0 0 0 1
Bontbekplevier 0 0 0 0 2 0
Kemphaan 6 2 11 15 3 31
Tureluur 3 1 2 4 6 7
Kievit 140 35 65 95 25 19
Wulp 0 0 5 0 0 0
Slobeend 4 6 4 6 8 4
Zomertaling 0 0 0 0 1 0
Wintertaling 60 28 19 16 11 15
Bergeend 9 7 11 4 ? 4
Krakeend 4 0 5 7 5 2
Scholekster 2 4 6 4 0 6
Pijlstaart 2 0 0 0 0 1
Grauwe gans 12 7 20 32 13 24
Canadagans 3 2 5 0 0 0
Rietgors 0 1 0 0 0 0
Witte kwikstaart 0 0 0 1 2 2

 

Het functioneren van een gruttoverzamelplaats
Grutto’s concentreren zich in twee aparte perioden in het voorjaar op onder water staande verzamelplaatsen. De eerste keer is dat  in het vroege voorjaar als ze net terugkeren uit het winterkwartier. In de periode half Februari tot half April kunnen grote aantallen grutto’s op plasdrasplaatsen aanwezig zijn. Ze bereiden zich voor om vanaf begin tot half April te gaan broeden in graslandgebieden. Gruttoverzamelplaatsen nemen een uiterst belangrijke plaats in  binnen het sociale leven van grutto’s. Ze bieden allereerst de grutto’s een goede slaapplaats, maar wel onder de voorwaarde, dat ze rustig gelegen zijn met een goed uitzicht en plasdras staand. Grutto’s geven er de voorkeur aan om in ondiep water te staan als ze slapen. 

Op zo’n verzamelplaats speelt zich heel veel af, met name in de periode voordat er in het voorjaar gebroed gaat worden. Overdag is het een komen en gaan van grutto’s die minimaal 2x (soms 3x) daags heen en weer vliegen naar omringende polders om daar te gaan vreten en het broedgebied inspecteren, maar uiteindelijk toch weer laat in de middag en/of tegen het invallen van de avond terugkeren om op de verzamelplaats te slapen. De paren worden op de verzamelplaatsen gevormd en ook de paring vindt er plaats.
Als de eifase nadert blijven steeds meer gruttoparen overnachten in het broedgebied, maar ze bezoeken dan ook nog wel overdag de verzamelplaats vanuit hun sterke sociale binding. Na aanvang van de eileg stopt ook dat. Omstreeks half tot eind april zijn de meeste grutto’s van de verzamelplaatsen verdwenen omdat ze dan aan het nestelen zijn. Na de broedtijd keren eerst de volwassen grutto’s (zonder broedsucces) terug op de verzamelplaatsen als die tenminste niet droog staan. En weer wat later de vliegvlugge juveniele exemplaren. Die worden dan wel nog steeds begeleid door adulte exemplaren. Een uiterst boeiend proces.

IJslandse grutto's
Een belangrijk deel van de aanwezige grutto’s op verzamelplaatsen blijkt om eigen broedvogels te gaan. Maar er is ook een deel trekvogels aanwezig die elders broeden n.l. IJslandse grutto's. De laatste jaren worden er steeds grotere aantallen IJslandse grutto’s gezien op gruttoverzamelplaatsen. Vooral op de Starrevaart en het Weegje werden een paar jaar geleden aantallen opgegeven die boven de 1000 uitkwamen. Er zijn zelfs momenten geweest dat meer dan de helft van de aanwezige grutto's op verzamelplaatsen IJslanders waren volgens de waarnemers. Over die IJslandse grutto’s  bestaan nog veel vragen. Hoeveel vogels zijn er in het voorjaar landelijk op verzamelplaatsen aanwezig, nemen de aantallen de laatste jaren toe, hoelang zijn ze aanwezig en hoe zit het met de uitwisseling tussen de verschillende verzamelplaatsen? Ook dit voorjaar zijn er nogal wat meldingen van IJslandse grutto's op verschillende gruttoverzamelplaatsen waarbij herkenning door de geel-rode ringen-vlaggetjes een goed herkenningspunt is. Mijn persoonlijke ervaring is dat IJslandse grutto's met name begin April het beste herkenbaar zijn omdat de meeste dan volledig in zomerkleed zijn. 

 

Reservaat Benschopper Boezem.

 
Gruttotelling verzamelplaats
Benschopper Boezem
Datum Tijdstip Benschopper Boezem Waarnemer(s)
5-mrt-14 11.30 2 FM
6-mrt-14 13.35 1 FM
7-mrt-14 11.40 85 FM/PS
7-mrt-14 18.20 0 FM
8-mrt-14 14.20 0 FM
9-mrt-14 10.10 0 FM/PS
9-mrt-14 18.40 0 FM
12-mrt-14 18.30 0 FM
13-mrt-14 14.45 0 FM
16-mrt-14 14.15 65 FM
23-mrt-14 12.00 75 FM/PS
26-mrt-14 14.30 65 FM
2-apr-14 13.45 17 FM
5-apr-14 13.40 46 FM
10-apr-14 13.55 2 FM

Geel =avondtelling

   
Een deel van de 85 grutto's op 7 maart 2014 om 11.40 uur aanwezig in het zuidelijk deel van de Benschopper Boezem.
Op de achtergrond de kerktoren van de R.K. Gabriëlkerk van Hekendorp.



 De op de Benschopper Boezem aanwezige grutto's vertoonden geen foerageergedrag in tegenstelling
tot een groep van ca. 75 grutto's in het aangrenzende poldertje Hoonaard. De meeste grutto's van die groep liep 
overdag wel druk voedsel te zoeken in graspercelen.

Nog maar een paar jaar geleden functioneerde de Benschopper Boezem  als uiterst belangrijke gruttoverzamelplaats. Zowel in het vroege voorjaar als na de broedtijd sliepen zeer grote aantallen grutto's in open delen van het plasdrasgedeelte van het reservaat. Maar omdat op een flink deel van het oorspronkelijke kale plasdrasgebied steeds meer moerasvegetatie ging domineren verloor het reservaat zijn functie als gruttoverzamelplaats. Momenteel ligt een nat deel er opnieuw mooi kaal bij en op 7 maart 2014 overdag verbleef op dit stuk zelfs een flinke groep grutto's.

 

Reservaat Benschopper Boezem (objectdeel in de polder Hoonaard).

 
Gruttotelling verzamelplaats polder Hoonaard
Datum Tijdstip Benschopper Boezem
(deel polder Hoonaard)
Waarnemer(s) Bijzonderheden
5-mrt-14 11.40 15 FM
6-mrt-14 13.35 32 FM
7-mrt-14 11.50 75 FM/PS
7-mrt-14 18.25 135 FM + 70 scholeksters
8-mrt-14 14.45 130 FM + 60 scholeksters
9-mrt-14 10.45 225 FM/PS + 45 scholeksters
9-mrt-14 18.35 190 FM + 60 scholeksters
12-mrt-14 18.35 340 FM + 55 scholeksters
13-mrt-14 14.45 370 FM + 70 scholeksters
16-mrt-14 14.20 200 FM + 60 scholeksters
23-mrt-14 12.10 160 FM/PS + 60 scholeksters
26-mrt-14 14.30 110 FM + 47 scholeksters
2-apr-14 13.45 2 FM + 4 scholeksters
5-apr-14 13.45 5 FM + 31 scholeksters
10-apr-14 13.55 0 FM + 11 scholeksters

Geel =avondtelling


Beeld van de nieuw gegraven veenput in de polder Hoonaard met o.a. een groepje scholeksters.


Grutto's, scholeksters en grauwe ganzen aan de rand van een nieuw gegraven veenput in de polder Hoonaard.
Op de achtergrond de kerktoren van de R.K. Gabriëlkerk van Hekendorp. Foto 6 maart 2014.




Een groepje grutto's overdag op 7 maart 2014 druk voedselzoekend op een drassige plek in grasland 
in de polder Hoonaard.

Groepje scholeksters op weg naar de verzamelplaats. Om 18.25 uur op 7 maart 2014 verbleven er 70 scholeksters 
tezamen met 135 grutto's aan de oever van de veenput.


Grutto's tijdens de avondtelling op 7 maart 2014 omstreeks 18.25 uur op de verzamelplaats polder Hoonaard.
Het was bewolkt en het begon al te schemeren. De foto is gemaakt met 300 mm. Sluitertijd 1/60, ISO 1600 en diafragma op 8.



Foto 8 maart 2014 om ca. 14.45 uur. Aan de rand van de veenput zitten ca. 130 grutto's die plotsklaps samen met
scholeksters en smienten opvliegen. Een kleine vijf minuten lang worden er rondjes gedraaid boven de veenput om
vervolgens weer neer te strijken.

Close up van een deel van de groep vliegende grutto's. Het lijkt een wirwar maar het vliegen gebeurt heel gestructureerd.


Na een tijdje rondjes vliegen strijken de grutto's weer neer. Het heeft allemaal te maken met het sociale gebeuren zoals 
paarvorming, paarbevestiging, opvetten, territoriabepaling, voorbereiden om te gaan nestelen in het broedbiotoop dat in
een van de aangrenzende polders ligt.

De polder Boven Haastrecht bestaat voor het grootste deel uit Groot en Klein Keulevaart met verder ook het poldertje Hoonaard. Hoonaard ligt oostelijk van de Benschopper Boezem met als grens de Hoenkoopse Buurtweg. In dit polderdeel ligt een stukje reservaat van Staatsbosbeheer ter grootte van ca. 25 hektare. Het reservaat van Staatsbosbeheer bestaat uit grasland, een stukje aangeplant bos en twee nieuw gegraven veenputten. De veenput noordelijk van het fietspad wordt gebruikt als verzamelplaats voor o.a grutto's. Ze slapen er ook.

Ooit waterde het poldertje Hoonaard uit op de Benschopper Boezem. Op de oostelijke kade van de Benschopper Boezem heeft een watermolen gestaan (de molenplaats is nog steeds zichtbaar) die het water vanuit Hoonaard op de Benschopper Boezem bracht. Ik heb er al eens archeologisch bodemonderzoek gedaan en tal van objecten gevonden (2e helft 18e eeuw) die weggegooid zijn door de vroegere bewoners van de watermolen. Weer later is die (bewoonde) watermolen (op een iets andere plek maar wel vlak in de buurt) vervangen door een klein wipwatermolentje waarvan ik me nog kan herinneren dat deze er stond maar toen al niet meer functioneerde. Deze is afgebroken zo omstreeks 1960-1965.


Waterwipmolentje dat ooit dient deed om het 
poldertje Hoonaard of een deel ervan te bemalen.

 

Reservaat Hooge Boezem bij Haastrecht.
   
Gruttotelling verzamelplaats Hooge Boezem Haastrecht
Datum Tijdstip Hooge Boezem Haastrecht Waarnemer(s) Bijzonderheden
5-mrt-14 11.15 1 FM
6-mrt-14 13.25 2 FM
7-mrt-14 10.15 0 FM/PS
7-mrt-14 18.10 0 FM 40 kievit +3 goudplevier
8-mrt-14 14.15 27 FM/AD/RvS 1 grutto geel-rode ring
9-mrt-14 10.15 8 FM/PS
9-mrt-14 18.25 0 FM
11-mrt-14 14.05 90 FM
12-mrt-14 18.20 31(slaapplaats) FM
13-mrt-14 15.45 127 FM 110 kievit + 1 kemphaan
14-mrt-14 14.35 160 FM/TdG/RvS 50 kievit + 15 kemphaan + 5 bonte strandloper
16-mrt-14 14.15 55 FM 30 kievit + 1 kemphaan
23-mrt-14 11.40 75 FM/PS 14 tureluur
10-apr-14 13.40 15 FM Water iets hoger gezet

Geel =avondtelling


Foto 6 maart 2014. De werkzaamheden schieten al op maar zijn nog niet helemaal klaar. Meeuwachtigen hebben
het al naar hun zin en ook een 10-tal kieviten is al neergestreken. Ook de eerste  grutto's hebben zich al (aarzelend) laten zien.


Foto 6 maart 2014 om 14.15 uur. Een groepje van 27 stuks grutto's is aanwezig in de Hooge Boezem. 
Onder de grutto's ook een gering exemplaar met een geel-rode ring. Wellicht ging het om een IJslandse grutto.
Op de achtergrond de kerktoren van de R.K. Gabriëlkerk van Hekendorp en de rietkraag van het Doove Gat.

In het voorjaar van 2013 werd een eerder vergraven gedeelte van de Hooge Boezem regelmatig door grutto's gebruikt als verzamelplaats om er te overnachten. Er is inmiddels weer veel veranderd in de Hooge Boezem. Een groot gedeelte van de voormalige boezem is nu ingericht als opvanggebied voor bezwaarwater als er ernstige wateroverlast plaats vindt. Inmiddels zijn de werkzaamheden grotendeels klaar en de eerste grutto's hebben zich al weer laten zien op afgegraven delen die al weer plasdras staan. De verwachting is dat de eerste tijd het gebied uitermate goed kan voldoen als gruttoverzamelplaats. Ben overigens wel benieuwd of dat langdurig zal zijn want te verwachten is dat grote delen van de laaggelegen geplagde/vergraven delen zullen gaan begroeien met lisdodde, riet en andere hoog opgaande moerasplanten. De ontwikkelingen zullen nauwkeurig worden gevolgd door vrijwilligers van de Stichting Zuid-Hollands Landschap.


Grutto's tellen tegen de avond op verzamelplaatsen levert soms mooie plaatjes op.
Zonsondergang boven de Hooge Boezem bij Haastrecht. Foto: 12 maart 2014.

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen