9 december 2012            Fotonieuws uit het Groene Hart rond Reeuwijk (18)

7 December 2012 was de eerste dag met sneeuw en vorst van het najaar. Overdag viel een pak sneeuw van ongeveer 10 cm maar een flink deel ervan dooide al weer gelijk op die dag weg. De nacht erna klaarde het op en door het overgebleven sneeuwdek vroor het matig tot streng. Als er een sneeuwlaag ligt is het voor grasetende vogels moeilijk om bij het voedsel te komen, en door bevriezen van sloten wordt drinken een probleem. De plas Broekvelden vormt een ideale plek voor vogels. De plas is een belangrijk rustgebied (Natura 2000 gebied), jacht is niet toegestaan, en vele duizenden vogels komen in de najaars- en winterperiode de dag hier doorbrengen om er te rusten. Drinken is ook gegarandeerd want deze plas vriest vrijwel nooit dicht, ook niet als alle andere Reeuwijkse Plassen al zijn dichtgevroren. Een rondje surfplas op 8 december 2012 liet een plas vol eenden en ganzen zien. De hele plas lag tjokvol en grof geschat kwam ik op een aantal van >75.000 vogels waarvan het grootste deel smienten. Tijdens mijn wandeling rond de plas vielen er nog vele duizenden smienten in die vanuit polders in de omgeving naar de plas toe kwamen. En dan heb ik nog nog niet meegerekend de 4 5 duizend ganzen vnl. bestaande uit kolganzen, brandganzen en grauwe ganzen in de polders noordelijk en oostelijk  van de surfplas.

 

IJsvogeltjes bij de surfplas in Reeuwijk

IJsvogel loerend naar een visje in een wilg langs de oever van plas Broekvelden.
Helaas lukte het mij vandaag (8 december 2012) niet om een foto te maken van de aanwezige ijsvogels.
Dus moeten we het maar doen met een foto van januari 2010.

De afgelopen zomer en najaar maar een enkele ijsvogel gezien in het Groene Hart rond Reeuwijk-Gouda. Niet verwonderlijk natuurlijk want door de paar redelijk strenge winters van de laatste jaren zijn er heel wat ijsvogels gesneuveld. Het zijn immers standvogels die erg gevoelig zijn voor lange vorstperioden. Daarom verheugend om vandaag weer 1 2 exemplaren waar te nemen langs plas Broekvelden. Deze plas is bij vorst de ideale plek om ijsvogels te zien omdat deze voormalige zandwinplas nauwelijks dichtvriest. Alleen bij zeer lange en strenge vorstperioden gebeurt dit.

 

Drukte van je welste op plas Broekvelden

Dit is maar een klein gedeelte van de (grove schatting) >75.000 eenden en ganzen die 8 december 2012 omstreeks 14.00 uur 
aanwezig waren op plas Broekvelden. Het grootste deel van de vogels waren smienten en nog steeds vielen vele duizenden 
smienten in tijdens mijn rondje surfplas. Zoals gezegd waren de smienten in de absolute meerderheid, gevolgd door 
krakeenden (ca. 1500 exemplaren), 450 slobeenden en ruim 500 grauwe ganzen. Brilduikers waren ook wat toegenomen 
(ca. 20 exemplaren) en verder de eerste 5 nonnetjes. Het aanwezige aantal dodaarzen schatte ik op zo'n 15-20 stuks.
Een 5-tal waterrallen lieten hun karakteristieke geluid horen maar ik heb er geen een gezien. Die komen pas te voorschijn als 
het echt gaat winteren.

 

Roodborstjes al wat tammer na de eerste koude nacht

Dit roodborstje had na een nacht matige-strenge vorst al een beetje van zijn schuwheid al afgelegd. Opvallend is het trouwens 
dat roodborsten in natuurlijke omstandigheden zich schuwer gedragen dan roodborstjes in de stad. Vooral roodborstjes op voerplekken 
kunnen soms heel tam zijn. Roodborstjes in een wat meer natuurlijk milieu worden ook tammer maar dan pas als het kouder wordt 
samengaande met ijs, sneeuw en vorst. Foto: 8 december 2012 bij plas Broekvelden.

 

Grote aantallen ganzen in een weer bijna sneeuwvrije  polder

Een klein deel van de naar schatting 4 5000 ganzen (het grootste deel bestaande uit kolganzen ) op 8 december 2012 aanwezig 
in de polders Reeuwijk en Sluipwijk. De sneeuw is al weer grotendeels weg gedooid dus het eiwitrijke gras is weer beschikbaar 
voor de grasvretende ganzen. Op een hek ver weg op de achtergrond zat een slechtvalk te rusten. Ganzen en smienten
die in een minder goede conditie zijn vormen de belangrijkste prooi voor deze supersnelle roofvogel.

Grauwe- en kolganzen druk vretend van het eiwitrijke gras vnl bestaande uit engels raaigras.

 

Pestvogels in Gouda en Waddinxveen

Ook dit najaar waren er weer diverse meldingen van pestvogels in Nederland. Blijkbaar was het een slecht bessenjaar in de gebieden in het hoge noorden waar ze broeden en ook dit najaar verschenen er op tal van plaatsen in Nederland pestvogels. Ze hebben een voorkeur voor de bessen van Gelderse roos, lijsterbes,
vuurdoorn en andere besdragende struiken en bomen.

Eerder dit najaar werd een groep pestvogels in Gouda gemeld maar die heb ik niet kunnen vinden omdat ze w.s. maar een korte periode hebben doorgebracht in de stad. Een volgende melding van pestvogels in Waddinxveen lukte beter. De vogels zaten lijsterbessen te vreten in het bedrijvenpark de Coenecoop.

Het lijkt er inmiddels op dat pestvogels zich steeds meer laten zien in Nederland. De laatste drie jaar kan gesproken worden van steeds terugkerend invasiegedrag.

Voor vogelaars die graag pestvogels willen zien. Hou besdragende bomen en struiken in de gaten. De kans dat je daar pestvogels zal aantreffen is niet uitgesloten.

 



Pestvogel in een lijsterbes. Het aantal bessen is inmiddels al flink 
afgenomen. Wat zijn ze vraatzuchtig. De ene bes na de andere verdween 
met een hap snap beweging in de snavels van de aanwezige groep pestvogels. 
In tijd van een mum was de lijsterbes leeg gevreten en gingen ze weer op 
zoek naar nieuwe locaties met nog steeds besdragende bomen en struiken.

 

Kieviten twijfelen of ze wel of niet zullen vertrekken

Een klein deel van de ongeveer 200 kieviten die vandaag 8 december 2012 nog aanwezig waren in de 
polder Reeuwijk zuidelijk van de A-12. Een groep van ongeveer 1000-1300 kieviten heeft een aantal weken
gepleisterd in deze polder. Het grootste aantal was dus al naar elders vertrokken als gevolg van sneeuw en vorst. 
Een klein aantal kieviten is gebleven en wacht waarschijnlijk de aankomende dooi af.

 

Hofstede de Kerfhoeve daterend uit de 17e eeuw
     

Toegangshek en halfverhard pad wat naar hofstede de Kerfhoeve loopt. De boerderij ligt op de grens van de polder Sluipwijk 
en de plas s'-Gravekoop.

Bebording aan het toegangshek. De 17e eeuwse boerderij is nu in gebruik als stallerij voor paarden.

Ooit stonden in Reeuwijk langs de Kerfwetering die loopt vanaf de s'-Gravenkoopse Dijk naar de Nieuwenbroekse Dijk een aantal woningen waaronder naar ik mag aannemen verschillende boerderijen. Daar resteert nu nog maar een boerderij van over. Deze boerderij heeft wel een uiterst interessante geschiedenis. Het gaat om de hofstede de Kerfhoeve, mooi gerestaureerd door de huidige bewoner/eigenaar en thans in gebruik als stallerij voor paarden en fokcentrum. In een volgende vertelling ga ik dieper in op de geschiedenis van deze historisch belangrijke boerderij.


Kaartdeel van omstreeks 1670 van het Grootwaterschap Woerden. Mooi is te zien dat er nog niet was
verveend in de toenmalige polder Gravecoop. Dat zijn nu de polder Sluipwijk en de plas s'-Gravekoop.
Langs de "Kerff Wateringh" stonden verschillende woningen waaronder de Hofstede boerderij de Kerfhoeve.
Ooit heb ik nog tijdens veldonderzoek voor Staatsbosbeheer fundamenten aangetroffen van verdwenen 
woningen langs de huidige Kerfwetering op overgebleven eilandjes dan wel restanten van legakkers.

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen