homepage
30 oktober 2016            Fotonieuws uit het Groene Hart rond Reeuwijk (52)

Visarend op de plasdras polder Stein

Een 1e jaars visarend vond in het polder- en plassengebied in Reeuwijk blijkbaar zoveel (vis)voedsel, dat het exemplaar er ruim drie weken heeft vertoefd. De roofvogel verplaatste zich flink en verbleef in diverse polders zoals Stein, Lang Roggebroek en Oukoop, maar werd ook waargenomen boven de plassen Broekvelden, Ravensberg en zelfs in het recreatiegebied De Goudse Hout. Op een dag kwam ik de visarend tegen toen de vogel landde in de plasdras van Staatsbosbeheer in de het polderreservaat Stein Noord. Opmerkelijk is het dat de visarend op 29 oktober j.l. nog steeds in het Reeuwijkse gebied verbleef. Aannemelijk is dat de roofvogel binnenkort  zal vertrekken zuidwaarts naar Afrika. 

 
De plasdras in de polder Stein op 4 oktober 2016. Heeft een groot deel van de zomer 2016 droog gelegen.
De oeverranden zijn toen bemest met ruige stalmest en de pitrusopslag is gemaaid. Dit is speciaal gedaan 
om het gebiedje weer aantrekkelijk te maken als voedsel- en rustgebied voor steltlopers en eendachtigen.
Het verbeteren van de terreincondities is een belangrijke voorwaarde om het gebied optimaal te houden
voor de diverse soorten broed- en trekvogels.


Visarend zittend in de plasdras bij de polder Stein op 4 oktober 2016.


Het ging om een 1e jaars exemplaar visarend. Voor de visarend was Reeuwijk een tafeltje dekje. 
De roofvogel hoefde maar weinig moeite te doen om schubvis als witvis, rietvoorn 
en bliek/brasem te vangen. Foto: 26 september 2016 polder Oukoop Reeuwijk.

 

Ganzen en eendenplaatjes

Op mijn vogeltochten in en rond het Reeuwijkse Plassengebied kom je ook nu al weer grote aantallen ganzen en eenden tegen. Het poldergebied rond de Reeuwijkse Plassen heeft zich de laatste jaren ontwikkeld als belangrijk overwinteringgebied voor verschillende soorten ganzen. Met name de grauwe gans en de kolgans overwinteren met vele duizenden exemplaren, soms aangevuld met grote aantallen brandganzen, geen zomerbrandganzen dus die hier broeden, maar echte wilde brandganzen uit Noord-Europa.


 
Een paar jaar geleden is er grote vangactie geweest in en rond de Reeuwijkse Plassen van 
zgn (witte- en bonte) tamme ganzen, ook wel soepganzen genoemd.  Inmiddels zie ik in verschillende 
polders dit soort ganzen toch weer toenemen zoals in het recreatiegebied de Goudse Hout en 
het graslandgebied  westelijk gelegen van de de plas Ravensberg in Reeuwijk.


Grote Canadaganzen. Er zit groei in het aantal Canadaganzen dat in en rond Reeuwijk broedt en in de wintermaanden
in de polders verblijft. De afgelopen maand zag ik op sommige dagen  groepen van wel 30-50 stuks.



Grasetende 1e jaars knobbelzwanen, het gaat hier om de donkere fase. De donkere kleur verdwijnt weer na de rui 
als de vogels volwassen zijn. Dit gaat samen met roze worden van de snavel.


Krakeenden (en een wilde eend en tafeleend) rustend op de palen langs een natuurvriendelijke oever 
van de Sloeneplas in Reeuwijk. Foto: 26 oktober 2016.

 

Gewoon blaasjeskruid breidt zich massaal uit in Reeuwijkse wateren

Wat de laatste jaren in een aantal sloten bij Reeuwijk opvalt is de sterke toename van een waterplantje dat in het verleden nabij Reeuwijk zeldzaam was, n.l. gewoon blaasjeskruid, een vleesetende waterplant die vangblaasjes heeft  waarmee kleine kreeftachtigen en waterinsecten worden gevangen De slootweteringen langs o.a. de Nieuwenbroekse Dijk, de Twaalfmorgen, de Ree en de s'-Gravenbroekse Weg staan er vol mee, soms gebroederlijk samen met krabbenscheer. Het voorkomen er van hangt in belangrijke mate samen met de waterkwaliteit die blijkbaar zo goed is dat het blaasjeskruid er zich goed bij voelt. Bijzonder is wel dat een deel van de planten in sommige jaren helemaal niet bloeit en een ander deel wel. Ook in poldersloten tref ik steeds meer gewoon blaasjeskruid aan zoals onderstaande foto's laten zien van een boerenslootje in de polder Lang Roggebroek waar de soort zich begin oktober massaal bloeiend liet bewonderen..

Gewoon Blaasjeskruid is een vrij drijvende plant  zonder wortels. In het najaar vormt de plant turions, speciale overwinteringsknoppen, van waaruit in het voorjaar weer nieuwe planten ontstaan.  In één seizoen kunnen deze  meer dan een meter lange planten vormen. De verspringende blaadjes zijn heel fijn vertakt. Blaasjeskruid vermenigvuldigt zich heel snel via de vertakkingen. Neem een stukje daarvan en dat stuk groeit vanzelf uit tot een nieuwe plant.
De sterke uitbreiding in de Reeuwijkse wateren is deels spontaan gegaan, en deels via het uitzetten van stukjes plant in sloten waar de soort (nog) niet voorkwam.


 
Een deel van de 138 melkkoeien van natuurboer de Goey herkauwend in de polder Lang Roggebroek. 
In de sloot massaal gewoon blaasjeskruid. Foto: 3 oktober 2016.


Gewoon blaasjeskruid massaal bloeiend.


Gewoon blaasjeskruid massaal bloeiend.

 

Eerste ransuilen al weer op de winterroestplaatsen aanwezig.

Ransuilen hebben de gewoonte zich in de wintermaanden in groepsverband op zogenaamde roestplaatsen te concentreren. Al enkele jaren bevindt zich zo'n roestplaats binnen de Gemeente Haastrecht. De eerste ransuilen zijn al weer gesignaleerd, maar tot op heden gaat het nog maar om enkele exemplaren. In de loop van de maand november verwacht ik dat de aantallen wel zullen toenemen. Nu nog verblijven de paar aanwezige exemplaren in loofbomen, maar als het blad is gevallen verkassen ze wel naar de hoge naaldboom waar ik ze in vorige jaren ook aantrof.

Ben benieuwd of er weer zoveel zullen komen als vorig jaar. Toen was er een topdag van ruim 20 stuks.


 
Ransuil tussen het gebladerte van een loofboom, nauwelijks opvallend. Foto: 3 oktober 2016

 

Zegekruid (Nicandra physalodes)

Ik kwam deze (voor mij onbekende) plant tegen op een verwilderd terreintje in Reeuwijk waar binnenkort huizen gebouwd gaan worden. Dus een paar foto's van de plant gemaakt en thuis in de boeken gedoken en Internet geraadpleegd. Het bleek om zegekruid te gaan.

Zegekruid behoort tot de familie van de nachtschade-achtigen. Het is een eenjarige plant die bloeit van juli tot oktober. De soort is afkomstig uit Zuid-Amerika. Net zoals elk lid van de nachtschadefamilie is ook wel zegekruid behoorlijk giftig. Het blad kun je niet eten, net als dat van de tomaat. Zegekruid wordt in de tuinbouw toegepast als biologisch bestrijdingsmiddel tegen de schadelijke witte vlieg. Haar geur schijnt de vliegen te verjagen.
.


 
Zegekruid met bloem en zaden. Foto: 25 oktober 2016.


Overzicht van zegekruid met bloemen en zaden. Foto: 25 oktober 2016.

 

Olifantsgras (Miscanthus)

In een eerdere vertelling (november 2014) heb ik al eens aandacht besteed aan de teelt van olifantsgras in de polder Hoenkoop nabij Hekendorp. Tot op heden is dit de enige plek in de omgeving van Gouda-Reeuwijk waar ik deze teelt heb waargenomen.

Inmiddels is wetenschappelijk aangetoond: met olifantsgras kun je fijnstof afvangen, het geeft geluidsreductie, het kan dienen als grondstof voor Biobased Economy, het werkt (bij Schiphol) ecologisch ganzenwerend en het is geschikt voor CO2-opname. Het groeit als kool, heeft de energetische waarde van steenkool en in ruwe vorm kan dit rietachtige gewas dienen als stalstrooisel of kachelbrandstof, maar na bewerking zijn er ook bouwmaterialen, papier, bioplastics of biobrandstoffen van te maken. 

Maar wel dient er als voorwaarde gesteld te worden; niet doen op plaatsen waar het de unieke openheid van het Groene Hart landschap aantast.


Olifantsgras in bloei in de polder Hoenkoop bij Hekendorp.

Olifantsgras in bloei.

 

Landalpark De Reeuwijkse Plassen geopend met de Kerst 2016

Momenteel wordt er hard gewerkt aan de bouw en het realiseren van zo'n 270 luxe waterwoningen in Reeuwijk langs de Oudeweg op de plek van de vroegere camping. 
De eerste 130 waterwoningen in de eerste fase zijn vrijwel gereed en op 10 december wordt het park officieel geopend. Als eerste vakantiepark in Nederland gaat het zijn eigen elektriciteit opwekken. De woningen hebben een warmtepomp waarmee de huizen worden verwarmd. Ook zullen er komen een winkel, een zwembad en een restaurant aan de noordkant van het park grenzend aan het Reeuwijkse Hout. Deze gebouwen zullen ook klaar zijn als het park wordt geopend.

Wat de aanwezigheid van dit recreatiepark gaat betekenen voor het Reeuwijkse Plassengebied en de bestaande natuur? De druk op het plassengebied zal wel toe gaan nemen is vrijwel zeker. In ieder geval in het recreatiegebied de Reeuwijkse Hout maar ook op de plassen zelf, omdat een aantal waterwoningen ook aanlegsteigers krijgen voor bootjes. Ik ben wel blij dat plas Broekvelden & Vettenbroek de bestemming Vogelrichtlijngebied NATURA2000 heeft vanwege de belangrijke vogelkundige waarden. Het park grenst betrekkelijk dicht tegen deze plas aan en ik heb nu al geluiden gehoord over dat het wel aantrekkelijkheid zou zijn om een vaarverbinding vanuit het park te maken naar deze vogelplas. Ik hoop dat de Provincie Zuid-Holland dat nimmer en nooit zal laten gebeuren.


Overzicht van een paar recreatieve waterwoningen op 30 april 2016. 
Ver op de achtergrond de plas Broekvelden, aangewezen als NATURA2000 gebied.



Overzicht van de recreatiewoningen op 30 april 2016.


Min of meer dezelfde foto als hier boven. Overzicht van de recreatiewoningen op 25 oktober 2016. 
De aan het water gelegen huisjes zijn omzoomd door een brede rietkraag.


Beheer eilandjes natuurgebied Hooge Boezem Haastrecht.

Tijdens  de aanleg van het natuurgebied de Hooge Boezem bij Haastrecht langs het riviertje de Vlist
werden ook eilandjes gemaakt vanuit de bedoeling dat daar de visdiefjes zouden kunnen gaan broeden. De eilandjes zijn gemaakt, omdat voor de inrichtingswerken ook al enkele paartjes in dit poldertje broedden. Met een goed resultaat, want tot op heden  broeden er elk voorjaar enkele tientallen paartjes visdieven op de eilandjes. Visdieven broeden graag op een vrijwel kale bodem. Om die reden is de vegetatie gemaaid van de eilandjes waar de visdiefjes op broeden zodat ze weer kaal het voorjaar in kunnen gaan.


 
Een bootje werd gebruikt om mensen met maaiapparatuur op de verschillende eilandjes te brengen.


Op de voorgrond een al gemaaid eilandje. Op de achtergrond wordt een deel van de vegetatie gemaaid
om de broedcondities voor vogels (waaronder visdief) te verbeteren.

 


De hoge vegetatie maaien op een van de eilandjes om zodoende het broedbiotoop voor de visdiefjes te optimaliseren.


De eilandjes gemaaid. Foto: 12 oktober 2016.



Een groepje smienten nabij de oever van een sloot. Ze houden me wel goed in de gaten.
Foto: 27 oktober 2016.


Een groepje smienten rustend in een ondiep deel van de plas op de Hooge Boezem. Er verblijven regelmatig een paar
honderd exemplaren. Foto: 27 oktober 2016.


Close up van smienten. Twee woerden en een vrouwtje.


De slobeendwoerden zijn al weer bijna volledig uitgeruid. Rechts nog een wintertaling-woerd.
Op 29 oktober 2016 telde ik maar liefst 375 slobeenden op de plas van de Hooge Boezem, 
260 smienten, 60 krakeenden en zo'n 25 wintertalingen. Foto: 27 oktober 2016.


Rustende kieviten op een slikje. 


Of het iedere keer dezelfde slechtvalk (vrouwelijk volwassen exemplaar) is weet ik niet, maar 
bijna iedere keer dat ik de Hooge Boezem bezoek zie ik wel een slechtvalk. Op een hek zittend, op 
een molenwiek van de aanwezige gerestaureerde watermolen, en soms zittend op de restanten van 
van een (kienhout)boom uitgegraven bij de aanleg van het natuurgebied. De slechtvalk zit soms lange tijd 
te rusten maar naar ik aanneem ook te loeren naar een prooi. Die zijn er genoeg bij de Hooge Boezem in de 
vorm van eendenachtigen. Zo af en toe vliegen alle eenden op en dan is er een grote kans dat  de 
slechtvalk op dat moment een poging onderneemt om een prooi te vangen. Al een keer gezien 
dat er een smient werd gegrepen door de slechtvalk.
Foto: 27 oktober 2016.


Het is weer paddenstoelentijd

Vliegenzwammen groeien vooral in bosgebieden op zandgronden. In het vochtige venige Groene Hart is de soort een stuk zeldzamer. Toch zie ik de laatste jaren steeds meer vliegenzwammen verschijnen, met name in nieuw aangelegde bosgebieden zoals het Reeuwijkse Hout, het Steinse Groen en de de Goudse Hout. Ook op houtkaden heb ik al een paar keer de vliegenzwam aangetroffen. Onder de paddenstoelen spreekt deze soort de mens het meest aan vanwege de vermeende relatie met de kabouterwereld en demonen..

De hoed van de Vliegenzwam bevat geringe hoeveelheden muscarine (en muscazone) dat pas in veel grotere hoeveelheden dodelijk giftig is. Vergiftigingen met fatale afloop komen dan ook weinig voor. In de homeopathie wordt een extract van de Vliegenzwam voor de behandeling van psoriasis en winterhanden gebruikt.


 
Vliegenzwam in het recreatiegebied De Reeuwijkse Hout. Foto: 26 oktober 2016.


Omgevallen (of omgeschopt wat ook nog wel eens voorkomt) exemplaar van de vliegenzwam. 
Mooi zijn de plaatjes te zien aan de onderzijde.



Een mooie grote groeiplaats van vliegenzwammen in een moerasbosje in de polder Stein Zuid 
bij het voormalige boezemland. Vliegenzwammen zijn voor hun bestaan blijkbaar aangewezen op o.a. 
de boomsoort berk. Bijna altijd  tref ik ze in het Groene Hart aan onder of in de buurt van berken. 
Foto: 28 oktober 2016.

 

Bezoekersaantallen website.

Al weer 11 jaar bestaat de website www.groenehartvertellingen.nl
Steeds meer mensen weten de website te vinden en te waarderen over wat ik fotografeer en waar ik over schrijf. Hoewel ik de website allereerst heb opgezet als zinvol tijdverdrijf na mijn pensionering, geeft het mij ook veel voldoening dat ik er zoveel mensen met interesse voor natuur en cultuurhistorie een plezier mee kan doen. In onderstaande tabel kunt U zien hoe het bezoek tot aan het eind van de maand oktober is verlopen. Het aantal bezoekers is redelijk stabiel, maar het aantal hits is t.o.v. voorgaande jaren enorm toegenomen.

Voor alsnog hoop ik nog een flink aantal jaren door te kunnen gaan met het struinen en genieten van het mooie Groene Hart. En zeker is dat de vertellingen dan ook regelmatig zullen blijven verschijnen op de website. 


 
Maandelijkse historie bezoek website. Situatie op 1 november 2016

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen